Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 109, Shloka 6

सत्यधर्मप्रतिपादनम्

Rama’s Defense of Truth and Dharma in Reply to Jabali

अनार्यस्त्वार्यसङ्काश श्शौचाद्दीनस्ताथाऽशुचिः।लक्षण्यवदलक्षण्यो दुश्शीलश्शीलवानिव।।2.109.5।।अधर्मं धर्मवेशेण यदीमं लोकसङ्कुरम्।अभिपत्स्ये शुभं हित्वा क्रियाविधिविवर्जितम्।।2.109.6।।कश्चेतयानः पुरुषः कार्याकार्यविचक्षणः।बहुमंस्यति मां लोके दुर्वृत्तं लोकदूषणम्।।2.109.7।।

adharmaṃ dharmaveśeṇa yad imaṃ lokasaṅkuram |

abhipatsye śubhaṃ hitvā kriyāvidhivivarjitam || 2.109.6 ||

—และหากข้าพเจ้าละทิ้งสิ่งมงคล แล้วรับเอาอธรรมที่ปลอมตัวเป็นธรรม ก่อความสับสนแก่โลก และทอดทิ้งพิธีกรรมกับระเบียบวินัยอันพึงปฏิบัติ—

कामवृत्तःacting by desire
कामवृत्तः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootकाम-वृत्त (प्रातिपदिक); काम (प्रातिपदिक) + वृत्त (प्रातिपदिक/ppp)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुषः (कामेन वृत्तः = acting as one wishes)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
लोकःworld
लोकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृत्स्नःentire
कृत्स्नः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
समुपवर्ततेbehaves/acts
समुपवर्तते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootसम् + उप + वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यद्वृत्ताःof whatever conduct
यद्वृत्ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootयद्-वृत्त (प्रातिपदिक); यद् (सर्वनाम) + वृत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुषः (यादृशं वृत्तं येषाम् = of whatever conduct)
सन्तिare
सन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
राजानःkings
राजानः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तद्वृत्ताःof the same conduct
तद्वृत्ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootतद्-वृत्त (प्रातिपदिक); तद् (सर्वनाम) + वृत्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुषः (तादृशं वृत्तं यासाम् = of that same conduct)
सन्तिare
सन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
प्रजाःsubjects/people
प्रजाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Having heard the wrathful words of the magnanimous Rama of fearless intellect, that brahmin (Jabali) thus humbly replied in palatable, truthful words full of faith (in god).

R
Rāma

FAQs

Adharma becomes especially destructive when it wears the mask of dharma, because it misleads society and erodes trust in moral order.

Rāma warns that if he abandons prescribed righteous disciplines, he would create social confusion by legitimizing wrongdoing under a righteous pretext.

Moral clarity—refusing to justify wrong actions through convenient rationalizations.