Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

कबन्धमोक्षः—सुग्रीवमैत्र्युपदेशः

Kabandha’s Release and Counsel to Befriend Sugriva

विमाने भास्वरे तिष्ठन्हंसयुक्ते यशस्करे।प्रभया च महातेजा दिशो दश विराजयन्।।3.72.6।।सोऽन्तरिक्षगतो रामं कबन्धो वाक्यमब्रवीत्।शृणु राघव तत्त्वेन यथा सीतामवाप्स्यसि।।3.72.7।।

vimāne bhāsvare tiṣṭhan haṃsayukte yaśaskare |

prabhayā ca mahātejā diśo daśa virājayan || 3.72.6 ||

so ’ntarikṣagato rāmaṃ kabandho vākyam abravīt |

śṛṇu rāghava tattvena yathā sītām avāpsyasi || 3.72.7 ||

กบันธะขึ้นสู่เวหาในวิมานอันสว่างไสวเลื่องชื่อ เทียมด้วยหงส์ และด้วยรัศมีอันยิ่งใหญ่ทำให้ทิศทั้งสิบสุกสว่าง แล้วกล่าวแก่พระรามว่า “ข้าแต่ราฆวะ จงสดับเถิด เราจักบอกโดยสัตย์จริงว่าท่านจะได้พระนางสีดาคืนมาอย่างไร”

रामO Rama
राम:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
षड्युक्तयःsix expedients/strategies
षड्युक्तयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootषट् + युक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; द्विगु-समास (षट् युक्तयः)
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण (Location/Domain)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
याभिःby which (those)
याभिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विमृश्यतेis examined
विमृश्यते:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootवि-मृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग (is examined/considered)
परिमृष्टः(one) tested, assessed
परिमृष्टः:
कर्ता (Karta/Subject predicate)
TypeAdjective
Rootपरि-मृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (one who is thoroughly tested/considered)
दशान्तेनby the end of ten (units/period)
दशान्तेन:
करण/हेतु (Instrument/Condition)
TypeNoun
Rootदशान्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (दशस्य अन्तः)
दशाभागेनby a portion of (bad) period
दशाभागेन:
करण/हेतु (Instrument/Condition)
TypeNoun
Rootदशा + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (दशायाः भागः)
सेव्यतेis undergone
सेव्यते:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (is experienced/undergone)

Mighty Kabandha shook himself off the funeral pyre and rose like smokeless fire, wearing a pair of clean clothes and a divine garland.

K
Kabandha
R
Rama (Raghava)
S
Sita
V
vimāna
S
swans (haṃsa)

FAQs

Truthful speech offered for another’s welfare—satya aligned with compassion—is presented as a dharmic act.

A recensional repetition of Kabandha’s skyborne address to Rama, introducing his strategic counsel.

Reliability in counsel: Kabandha emphasizes “tattvena” (in truth), underscoring integrity.