Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

कबन्धमोक्षः—सुग्रीवमैत्र्युपदेशः

Kabandha’s Release and Counsel to Befriend Sugriva

स नदीर्विपुलान्शैलान् गिरिदुर्गाणि कन्दरान्।।।।अन्वीक्ष्य वानरैस्सार्धं पत्नीं तेऽधिगमिष्यति।

sa nadīr vipulān śailān giridurgāṇi kandarān | anvīkṣya vānaraḥ-sārdhaṃ patnīṃ te 'dhigamiṣyati ||

เขาจะร่วมกับเหล่าวานรตรวจค้นแม่น้ำ ภูเขาอันกว้างใหญ่ ป้อมปราการบนภูผา และถ้ำทั้งหลาย แล้วจักได้พบพระชายาของท่าน

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
नदीःrivers
नदीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्
विपुलान्broad/large
विपुलान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifier)
शैलान्mountains
शैलान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्
गिरिदुर्गाणिmountain-forts/strongholds
गिरिदुर्गाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + दुर्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (giriṇāṃ durgāṇi = mountain-forts/strongholds)
कन्दरान्caverns
कन्दरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्
अन्वीक्ष्यhaving searched/inspected
अन्वीक्ष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअनु-ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive); पूर्वकालिकक्रिया (having done)
वानरैःwith monkeys
वानरैः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; सहार्थक-अव्ययम् (indeclinable of accompaniment)
पत्नीम्wife/consort
पत्नीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
अधिगमिष्यतिwill find/attain
अधिगमिष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि-गम् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्

Along with his monkeys, he will search all rivers, mountains and caves and will find out your consort.

S
Sugrīva
V
Vānara hosts
R
Rivers (nadī)
M
Mountains (śaila)
C
Caves (kandara)
S
Sītā (implied as Rāma’s patnī)

FAQs

Collective effort for a righteous cause: Dharma is strengthened when communities unite to restore justice and protect the wronged.

Rāma is assured that Sugrīva, supported by the vānaras, will conduct a wide search across difficult terrain to locate Sītā.

Perseverance and leadership in service: organized, tireless searching for the sake of dharma.