Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

कबन्धमोक्षः—सुग्रीवमैत्र्युपदेशः

Kabandha’s Release and Counsel to Befriend Sugriva

वानरांश्च महाकायान्प्रेषयिष्यति राघव।।।।दिशो विचेतुं तां सीतां त्वद्वियोगेन शोचतीम्।स ज्ञास्यति वरारोहां निर्मलां रावणालये।।।।

vānarāṃś ca mahākāyān preṣayiṣyati rāghava |

diśo vicetuṃ tāṃ sītāṃ tvad-viyogena śocatīm |

sa jñāsyati varārohāṃ nirmalāṃ rāvaṇālaye ||

ข้าแต่ราฆวะ เขาจะส่งวานรผู้มีกายใหญ่กำยำออกไปสืบค้นทั่วทุกทิศ เพื่อแสวงหาพระนางสีดาผู้โศกเศร้าเพราะพรากจากท่าน; แล้วเขาจะพบสตรีผู้สูงศักดิ์นั้น ผู้บริสุทธิ์ไร้มลทิน อยู่ในที่พำนักของราวณะ

वानरान्monkeys
वानरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
महाकायान्huge-bodied
महाकायान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + काय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारयः (mahān kāyaḥ = huge-bodied)
प्रेषयिष्यतिwill send
प्रेषयिष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-इष्/इष् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
राघवO Rāghava
राघव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
दिशःdirections
दिशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्
विचेतुम्to search/explore
विचेतुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवि-चि (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive); प्रयोजनार्थः (purpose)
ताम्that (her)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
सीताम्Sītā
सीताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
त्वद्वियोगेनby separation from you
त्वद्वियोगेन:
Hetu/Kāraṇa (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वियोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (tvad-viyogaḥ = separation from you)
शोचतीम्lamenting
शोचतीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशुच् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्तः (present participle, शतृ), स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सीताम् इति विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
ज्ञास्यतिwill know/find out
ज्ञास्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
वरारोहाम्beautiful (lady)
वरारोहाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक) + आरोहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (excellent-limbed/beautiful)
निर्मलाम्pure/spotless
निर्मलाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
रावणालयेin Ravana's abode
रावणालये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (rāvaṇasya ālayaḥ = Ravana's abode)

The effulgent Kabandha rose into the sky on a famous aerial chariot harnessed to swans. Seated on it, he illuminated all ten directions and spoke from the sky,'O Raghava I will truly tell you how you will get Sita, listen to me'.

R
Rama (Raghava)
S
Sita
S
Sugriva (implied by saḥ in context of monkey-king alliance)
M
monkeys (vānarāḥ)
R
Ravana

FAQs

Dharma advances through righteous cooperation: Rama’s recovery of Sita is shown as requiring alliance and organized effort, not solitary force—ethical action includes seeking help for a just cause.

Kabandha foretells that Sugriva will mobilize the monkey hosts to search all directions and locate Sita in Ravana’s domain.

Perseverance grounded in hope: despite separation, Rama is urged toward purposeful action and trust in dharmic support.