Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

कबन्धमोक्षः—सुग्रीवमैत्र्युपदेशः

Kabandha’s Release and Counsel to Befriend Sugriva

गच्छ श्रीघ्रमितो राम सुग्रीवं तं महाबलम्।वयस्यं तं कुरु क्षिप्रमितो गत्वाऽद्य राघव।।।।अद्रोहाय समागम्य दीप्यमाने विभावसौ।

gaccha śīghram ito rāma sugrīvaṃ taṃ mahābalam | vayasyaṃ taṃ kuru kṣipram ito gatvā'dya rāghava || adrohāya samāgamya dīpyamāne vibhāvasau ||

โอ้พระราม จงไปจากที่นี่โดยเร็วไปหาสุครีพผู้มีกำลังยิ่งนั้น โอ้ราฆวะ วันนี้เองจงไปโดยไวและทำให้เขาเป็นสหาย—ร่วมไมตรีโดยไร้ความอาฆาต โดยมีไฟที่ลุกโชติช่วงเป็นพยาน

गच्छgo
गच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
इतःfrom here
इतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय)
Formदेश/अपादानवाचक-अव्यय (from here)
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
महाबलम्mighty
महाबलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (सुग्रीवम्)
वयस्यम्friend
वयस्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवयस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘as a friend’ (object-complement)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुरुmake
कुरु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
इतःfrom here
इतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय)
Formअपादानवाचक-अव्यय
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund)
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
राघवO Raghava
राघव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
अद्रोहायfor non-hostility / for alliance
अद्रोहाय:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootअद्रोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose of non-hostility)
समागम्यhaving met
समागम्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund)
दीप्यमानेwhile blazing
दीप्यमाने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदीप् (धातु) → दीप्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle), पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘while (it is) blazing’
विभावसौin the fire (presence of fire)
विभावसौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविभावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in/at the fire’

O Rama, immediately proceed today from here to mighty Sugriva. Having reached him, make him your friend without malice in the presence of burning fire.

R
Rāma
S
Sugrīva
V
Vibhāvasu (Agni, fire)

FAQs

Dharma here is alliance through honesty and non-malice: friendship should be formed openly (with Agni as witness) and without treachery (adroha).

Rāma is urged to immediately approach Sugrīva and formalize friendship to gain support in the search for Sītā.

Diplomatic righteousness: forming bonds through transparent vows, restraint, and good faith.