Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

कबन्धवधः

The Severing of Kabandha’s Arms and the Opening of Dialogue

भीषणोऽयं महाकायो राक्षसो भुजविक्रमः।लोकं ह्यतिजितं कृत्वा ह्यावां हन्तुमिहेच्छति।।।।

bhīṣaṇo 'yaṃ mahākāyo rākṣaso bhujavikramaḥ | lokaṃ hy atijitaṃ kṛtvā hy āvāṃ hantum ihecchati ||

ยักษ์รากษสะตนนี้น่าสะพรึงกลัว ร่างใหญ่โต มีกำลังแขนกล้าแข็งยิ่งนัก ครั้นได้ครอบงำโลกแล้ว บัดนี้กลับหมายจะสังหารพวกเราที่นี่

भीषणःhorrible
भीषणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (राक्षसः इति)
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाकायःhuge-bodied
महाकायः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + काय (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (महान् कायः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
राक्षसःdemon
राक्षसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भुजविक्रमःmighty-armed/with arm-strength
भुजविक्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभुज (प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (भुजानां विक्रमः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
लोकम्the world
लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/कारण (particle: indeed/for)
अतिजितम्having been thoroughly conquered
अतिजितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअति + जि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘over-conquered’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लोकम् इति)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त; (having done/made)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/कारण (particle)
आवाम्us two
आवाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया, द्विवचन
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); प्रयोजनार्थक (to kill)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
इच्छतिintends/desires
इच्छति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष, एकवचन

Having heard this, Lakshmana, who was greatly suffering gathered courage at appropriate time and said these salutary words:

L
Lakshmana
R
Rama
K
Kabandha
L
loka (world)

FAQs

Dharma requires clear-eyed recognition of adharma: naming a threat truthfully is part of responsible action and protection.

Lakshmana characterizes Kabandha’s power and intent, strengthening the case for immediate defense.

Practical wisdom—accurate appraisal of danger before acting.