Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

अयोमुखी-दर्शनम् तथा कबन्ध-प्रवेशः

Ayomukhi Encounter and the ظهور of Kabandha

स महाबाहुरत्यर्थं प्रसार्य विपुलौ भुजौ।जग्राह सहितावेव राघवौ पीडयन्बलात्।।।।

sa mahā-bāhur atyarthaṁ prasārya vipulau bhujau |

jagrāha sahitāv eva rāghavau pīḍayan balāt ||3.69.35||

กบันธะผู้มีแขนยาวนั้นเหยียดแขนอันกว้างใหญ่ทั้งสองออกสุดกำลัง แล้วคว้าพระราฆวะทั้งสองไว้พร้อมกัน บีบคั้นด้วยแรงอันรุนแรง

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाबाहुःthe long/mighty-armed one
महाबाहुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिः (महान्तौ बाहू यस्य सः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अत्यर्थम्excessively
अत्यर्थम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/तीव्रतावाचक-क्रियाविशेषणम्
प्रसार्यhaving stretched out
प्रसार्य:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + सृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त; (having stretched/spread)
विपुलौvery large
विपुलौ:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; विशेषणम् (भुजौ इति)
भुजौtwo arms
भुजौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
जग्राहseized
जग्राह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष, एकवचन
सहितौtogether
सहितौ:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; विशेषणम् (राघवौ इति)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis particle)
राघवौthe two Raghavas (Rama and Lakshmana)
राघवौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
पीडयन्pressing/squeezing
पीडयन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपीड् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषण-भावे (while pressing)
बलात्by force
बलात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (हेतु/अपादान), एकवचन; हेत्वर्थे (by force)

The long-armed demon spread his hands and caught hold of Rama and Lakshmana together by pressing them with all his force.

K
Kabandha
R
Rama
L
Lakshmana

FAQs

Dharma is tested under coercion: righteousness is not merely calm speech but steadfastness when physically overpowered and threatened.

Kabandha attacks directly, extending his arms and capturing Rama and Lakshmana at once.

Endurance and composure under assault—remaining oriented to right action even when freedom is constrained.