Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

अयोमुखी-दर्शनम् तथा कबन्ध-प्रवेशः

Ayomukhi Encounter and the ظهور of Kabandha

अग्निज्वालानिकाशेन ललाटस्थेन दीप्यता।महापक्ष्मेण पिङ्गेन विपुलेनायतेन च।।।।एकेनोरसि घोरेण नयनेनाशुदर्शिना।महादंष्ट्रोपपन्नं तल्लेलिहानं महामुखम्।।।।

agnijvālānikāśena lalāṭasthena dīpyatā | mahāpakṣmeṇa piṅgena vipulenāyatena ca || ekene urasi ghoreṇa nayanenāśudarśinā | mahādaṃṣṭropapannaṃ tal lelihānaṃ mahāmukham ||

เขาเรืองรองดุจเปลวเพลิง ลุกโชติช่วง; หน้าผากส่องประกาย และมีดวงตาเพียงดวงเดียว—ขนตาดก สีเหลืองอมน้ำตาล กว้างและยาว—ฝังอยู่กลางอก น่ากลัวยิ่งและแลเห็นว่องไว. ปากของเขาใหญ่โต มีเขี้ยวมหึมา และด้วยความหิวโหยเขาจึงเลียปากอยู่เนือง ๆ.

अग्नि-ज्वाला-निकाशेनwith (a glow) like fire-flame
अग्नि-ज्वाला-निकाशेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + jvālā (प्रातिपदिक) + nikāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः; ‘like the flame of fire’ (instrumental of description)
ललाट-स्थेनsituated on the forehead
ललाट-स्थेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootlalāṭa (प्रातिपदिक) + stha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (ललाटे स्थितः)
दीप्यताby (its) shining
दीप्यता:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootdīp (धातु)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-तद्धित/कृदन्त (abstract noun) ‘by/with the shining’
महा-पक्ष्मेणwith huge eyelashes
महा-पक्ष्मेण:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + pakṣman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (of nayanena)
पिङ्गेनreddish-brown
पिङ्गेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootpiṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम्
विपुलेनlarge
विपुलेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootvipula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम्
आयतेनlong/extended
आयतेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootāyata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एकेनwith one
एकेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (of nayanena)
उरसिon the chest
उरसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
घोरेणterrific
घोरेण:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम्
नयनेनwith an eye
नयनेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootnayana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
आशु-दर्शिनाquick-seeing
आशु-दर्शिना:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootāśu (अव्यय/प्रातिपदिक) + darśin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः; विशेषणम् (of nayanena)
महा-दंष्ट्रा-उपपन्नम्endowed with huge fangs
महा-दंष्ट्रा-उपपन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + daṃṣṭrā (प्रातिपदिक) + upapanna (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of mahāmukham)
तत्that (one)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; संकेत (refers to the being)
लेलिहानम्licking
लेलिहानम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootlih (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शानच्), आत्मनेपदी; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘licking’
महा-मुखम्huge mouth/face
महा-मुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + mukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

He had a single eye that was reddish-brown in colour resembling flaming fire. It was fixed in the chest. His eyelashes glowed. He had instant vision with massive fangs in his huge mouth. He was licking his lips.

K
Kabandha

FAQs

Dharma is self-mastery in the presence of predatory violence: the righteous recognize destructive hunger and oppose it without becoming it.

The narration gives a close, terrifying description of Kabandha’s features just before the confrontation escalates.

Courage with clarity—seeing danger precisely, without panic, as a prerequisite to righteous action.