Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

जटायुनिर्वाणसंस्कारः

Jatayu’s Final Testimony and Funeral Rites

तमुद्वीक्ष्याथ दीनात्मा विलपन्तमनन्तरम्।वाचातिसन्नया रामं जटायुरिदमब्रवीत्।।।।

tam udvīkṣyātha dīnātmā vilapantam anantaram |

vācātisannayā rāmaṃ jaṭāyur idam abravīt ||

ครั้นเห็นพระรามร่ำไห้ครวญครางไม่ขาดสาย ชฏายุผู้มีใจเศร้าหมองเงยหน้าขึ้น แล้วกล่าวถ้อยคำนี้แก่พระองค์ด้วยเสียงแผ่วเบาลง

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; ‘him’ (Rāma)
उद्वीक्ष्यhaving looked at
उद्वीक्ष्य:
Pūrvakāla (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootउद्-ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund), ‘having looked at/seen’
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/sequence)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर-क्रमबोधक अव्यय (then)
दीनात्माthe distressed one
दीनात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदीन + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; कर्मधारय: ‘wretched-souled’
विलपन्तम्wailing
विलपन्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण to object)
TypeVerb
Rootवि-लप् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; qualifying तम्
अनन्तरम्continually/immediately
अनन्तरम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण; ‘immediately/without pause’
वाचाwith (a) voice
वाचा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), एकवचन
अतिसन्नयाvery faint
अतिसन्नया:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + सन्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; adjective to वाचा; ‘very faint’
रामम्Rāma
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन
जटायुःJatāyu
जटायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजटायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; ‘this (speech)’
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (भूत/Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

O father ! how powerful is that demon ? How does he look?What work does he do? Where does he dwell? Do answer my questions?

R
Rāma
J
Jaṭāyu

FAQs

Even in suffering, a righteous witness speaks truth for the sake of justice; Jaṭāyu’s last effort is to report faithfully, aiding the dharmic cause.

Jaṭāyu, near death, responds to Rāma’s grief and prepares to disclose what he saw about Sītā’s abduction.

Jaṭāyu’s courage and duty-bound truthfulness despite physical collapse.