Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

जटायुनिर्वाणसंस्कारः

Jatayu’s Final Testimony and Funeral Rites

कथं तच्चन्द्रसङ्काशं मुखमासीन्मनोहरम्।सीतया कानि चोक्तानि तस्मिन्काले द्विजोत्तम।।।।

kathaṃ tac-candra-saṅkāśaṃ mukham āsīn manoharam |

sītayā kāni cok tāni tasmin kāle dvijottama ||

โอ้ผู้ประเสริฐยิ่งในหมู่นก ในกาลนั้น ใบหน้าน่าชมอันสุกสว่างดุจจันทร์ของนางสีตาเป็นเช่นไร? และในเวลานั้นนางสีตาได้กล่าวถ้อยคำใดบ้าง

कथम्how
कथम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रकार-वाचक अव्यय (interrogative adverb: how)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; demonstrative used adjectivally with मुखम्
चन्द्रसङ्काशम्moon-like
चन्द्रसङ्काशम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्द्र + सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष (उपमान-सम्बन्ध): ‘moon-like’
मुखम्face
मुखम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (भूत/Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मनोहरम्charming/delightful
मनोहरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicate adjective to मुखम्
सीतयाby Sītā
सीतया:
Karana (करण/agent of saying)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), एकवचन
कानिwhat (things)
कानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; interrogative ‘what (things/words)’
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
उक्तानिwere said
उक्तानि:
Kriyā (क्रिया/participial predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘were said’
तस्मिन्at that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन
कालेtime
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन
द्विजोत्तमO best of birds
द्विजोत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुष: ‘best of twice-born’ (here: best of birds)

Why did Ravana abduct Sita? What fault did he find with me so that he kidnapped my beloved ?

R
Rāma
S
Sītā
J
Jaṭāyu

FAQs

Dharma includes faithful remembrance and truth-preserving testimony: Rāma seeks accurate details of Sītā’s condition and words, treating her experience as morally and emotionally significant.

Rāma asks Jaṭāyu to describe Sītā’s appearance and what she said during the abduction.

Rāma’s prema (devoted love) joined with satya (care for precise truth).