Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

जटायुनिर्वाणसंस्कारः

Jatayu’s Final Testimony and Funeral Rites

किं निमित्तोऽहरत्सीतां रावणस्तस्य किं मया।अपराद्धं तु यं दृष्ट्वा रावणेन हृता प्रिया।।।।

kiṃ nimitto 'harat sītāṃ rāvaṇas tasya kiṃ mayā |

aparāddhaṃ tu yaṃ dṛṣṭvā rāvaṇena hṛtā priyā ||

ด้วยเหตุอันใดราวณะจึงลักพานางสีตาไป? เขาเห็นความผิดอันใดของเรา จึงได้ฉุดเอานางผู้เป็นที่รักไปโดยราวณะ

किम्what
किम्:
Prashna (प्रश्न/ interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; interrogative
निमित्तःreason/cause
निमित्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; ‘cause/reason’
अहरत्abducted/carried away
अहरत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formलङ् (अनद्यतन-भूत/Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘carried off’
सीताम्Sītā
सीताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन
रावणःRāvaṇa
रावणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन
तस्यof him/his
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन; ‘of him/for him’
किम्what
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3/करण), एकवचन; ‘by me’
अपराद्धम्offence/crime
अपराद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअपराध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; ‘offence’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/contrast marker)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
यम्which/whom
यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; relative pronoun
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla (पूर्वकाल/gerundial)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), ‘having seen’
रावणेनby Rāvaṇa
रावणेन:
Karta (कर्ता in कर्मणि प्रयोग/agent)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3/करण/कर्तृ), एकवचन; passive agent
हृताtaken away
हृता:
Kriyā (क्रिया/participial predicate)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘was taken’
प्रियाthe beloved (Sītā)
प्रिया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; ‘beloved (woman)’

O Jatayu! If you are still able to speak, tell me about Sita and about how you have been struck down.

R
Rāma
R
Rāvaṇa
S
Sītā
J
Jaṭāyu

FAQs

Rāma’s questioning reflects dharmic self-scrutiny: before accusing others, he asks whether any fault on his side could have occasioned harm—an ethic of responsibility and truth.

Rāma, overwhelmed by Sītā’s abduction, asks Jaṭāyu to explain why Rāvaṇa took her and whether Rāma had somehow incurred blame.

Ātma-parīkṣā (self-examination) and satya (earnest pursuit of the real cause).