Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

गोदावरीतटे सीतान्वेषणम्

The Search for Sītā at the Godāvarī

लक्ष्मणस्य वचश्श्रुत्वा दीनस्सन्तापमोहितः।।।।रामस्समभिचक्राम स्वयं गोदावरीं नदीम्।स तामुपस्थितो रामः क्व सीतेत्येवमब्रवीत्।।।।

lakṣmaṇasya vacaḥ śrutvā dīnaḥ santāpamohitaḥ | rāmaḥ samabhicakrāma svayaṃ godāvarīṃ nadīm | sa tām upasthito rāmaḥ kva sīte ity evam abravīt ||

ครั้นได้สดับวาจาของพระลักษมณ์ พระรามผู้เศร้าหมอง ถูกความทุกข์ครอบงำ ก็เสด็จไปยังแม่น้ำโคทาวรีด้วยพระองค์เอง ครั้นเสด็จถึงแล้วทรงเปล่งวาจาเรียกหา “สีตา เจ้าอยู่ที่ใด?”

लक्ष्मणस्यof Lakshmana
लक्ष्मणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
वचःwords/speech
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); अव्ययभाव (having heard)
दीनःdejected
दीनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to Rāmaḥ)
सन्तापमोहितःoverwhelmed by grief
सन्तापमोहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsantāpa-mohita (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-तत्पुरुष/उपपद-समास (santāpena mohitaḥ = deluded/overwhelmed by grief); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
समभिचक्रामwent/approached
समभिचक्राम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-अभि-√क्रम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मार्थक (by oneself)
गोदावरीम्Godavari
गोदावरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgodāvarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नदीम्river
नदीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गोदावरीम् इति विशेष्य

Overwhelmed with grief on hearing Lakshmana's words, Rama himself went to river Godavari, and shouted, where are you, Sita?

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sītā
G
Godāvarī (river)

FAQs

Even in sorrow, duty persists: Rāma does not collapse into passivity; he immediately acts—searching, calling, and seeking the truth of Sītā’s fate.

After Lakṣmaṇa reports alarming signs, Rāma rushes to the Godāvarī and calls out for Sītā.

Steadfast responsibility (kartavya-niṣṭhā) amid personal anguish.