Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

गोदावरीतटे सीतान्वेषणम्

The Search for Sītā at the Godāvarī

छत्रं शतशलाकं च दिव्यमाल्योपशोभितम्।भग्नदण्डमिदं कस्य भूमौ सम्यङ्निपातितम्।।।।

chatraṃ śataśalākaṃ ca divyamālyopaśobhitam | bhagnadaṇḍam idaṃ kasya bhūmau samyaṅ nipātitam || 3.64.45 ||

ฉัตรของผู้ใดเล่า—มีซี่ร้อยซี่ ประดับพวงมาลัยทิพย์—บัดนี้ก้านหัก และตกลงสู่พื้นดินอย่างเรียบร้อย?

छत्रम्parasol
छत्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootछत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/उद्देश्य), एकवचन
शत-शलाकम्having a hundred spokes/ribs
शत-शलाकम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशत (प्रातिपदिक) + शलाका (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (शतं शलाकाः यस्य तत्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
दिव्य-माल्य-उपशोभितम्adorned with divine garlands
दिव्य-माल्य-उपशोभितम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + माल्य (प्रातिपदिक) + उपशोभित (कृदन्त; √शुभ् with उप-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘adorned’; समासः—तत्पुरुषः (दिव्यमाल्येन उपशोभितम्)
भग्न-दण्डम्with broken staff/handle
भग्न-दण्डम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभग्न (कृदन्त; √भञ्ज्) + दण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (भग्नः दण्डः यस्य)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम
कस्यwhose
कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; प्रश्नवाचक
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
सम्यक्properly, completely
सम्यक्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)
निपातितम्cast down
निपातितम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिपातित (कृदन्त; √पत् with नि-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘thrown down’

Whose parasol is this with a hundred spokes, festooned with wonderful flowers thrown down on the ground with broken staff ?

R
Rama
L
Lakshmana
P
Parasol (chatra)
G
Garlands

FAQs

Dharma includes recognizing the gravity of violated order: broken royal emblems indicate unlawful force and demand a righteous response.

Rāma observes a broken parasol—an emblem of status—suggesting the fall or defeat of an important figure in the struggle.

Situational awareness: Rāma interprets symbols and objects to reconstruct events truthfully.