Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

गोदावरीतटे सीतान्वेषणम्

The Search for Sītā at the Godāvarī

मुक्तामणिमयं चेदं तपनीयविभूषितम्।धरण्यां पतितं सौम्य कस्य भग्नं महद्धनुः।।।।

muktāmaṇimayaṃ cedaṃ tapanīyavibhūṣitam | dharaṇyāṃ patitaṃ saumya kasya bhagnaṃ mahaddhanuḥ || 3.64.43 ||

โอ้ผู้มีใจอ่อนโยน คันศรอันยิ่งใหญ่นี้ของผู้ใดเล่า ประดับด้วยมุกและรัตนะ ตกแต่งด้วยทอง บัดนี้หักพังนอนอยู่บนพื้นดิน

मुक्तामणिमयम्made of pearls and gems
मुक्तामणिमयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ता + मणि + मय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (genitive sense: 'made of/consisting of pearls and gems'), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इदम्/धनुः-विशेषण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तपनीयविभूषितम्adorned with gold
तपनीयविभूषितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतपनीय + विभूषित (कृदन्त; वि+भूष् धातु)
Formतत्पुरुष-समास ('adorned with gold'), भूतकृदन्त (past passive participle, -त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इदम्/धनुः-विशेषण
धरण्याम्on the ground
धरण्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative), एकवचन
पतितम्fallen
पतितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतित (भूतकृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इदम्/धनुः-विशेषण
सौम्यO gentle one
सौम्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन
कस्यwhose
कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन, पुं/नपुंसक-रूप (whose)
भग्नम्broken
भग्नम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभञ्ज् (धातु) → भग्न (भूतकृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धनुः-विशेषण
महत्great, huge
महत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धनुः-विशेषण
धनुःbow
धनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative), एकवचन

O handsome Lakshmana! whose is this huge bow embedded with pearls and gems and adorned with gold fallen on the ground?

R
Rama
L
Lakshmana
B
Bow
P
Pearls
G
Gems
G
Gold

FAQs

Dharma involves careful inquiry: identifying whose weapon lies broken is part of pursuing truth and enabling just response.

Rāma notices a magnificent broken bow and questions its owner, trying to determine who fought here.

Analytical leadership: Rāma gathers clues systematically to guide the search for Sītā.