Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

गोदावरीतटे सीतान्वेषणम्

The Search for Sītā at the Godāvarī

क्रुद्धोऽब्रवीद्गिरिं तत्र सिंहः क्षुद्रमृगं यथा।।3.64.30।।तां हेमवर्णां हेमाभां सीतां दर्शय पर्वत।यावत्सानूनि सर्वाणि न ते विध्वंसयाम्यहम्।।3.64.31।।

kruddho ’bravīd giriṁ tatra siṁhaḥ kṣudramṛgaṁ yathā || 3.64.30 ||

tāṁ hemavarṇāṁ hemābhāṁ sītāṁ darśaya parvata |

yāvat sānūni sarvāṇi na te vidhvaṁsayāmy aham || 3.64.31 ||

ด้วยพระพิโรธ พระรามตรัสแก่ภูผานั้นดุจราชสีห์ขู่กวางน้อยว่า “โอ้ภูเขา จงสำแดงนางสีดาผู้รุ่งเรืองดุจทองคำให้เราเห็นเถิด มิฉะนั้นเราจักทำลายสันเขาและไหล่เขาทั้งปวงของเจ้าให้พินาศ”

एवम्thus
एवम्:
प्रकार
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
उक्तःaddressed, spoken to
उक्तः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; पर्वतः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक निपात (particle: 'but/indeed')
रामेणby Rama
रामेण:
कर्ता (agent in passive)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
पर्वतःthe mountain
पर्वतः:
कर्ता
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
मैथिलीम्Maithili (Sita)
मैथिलीम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootमैथिली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
दिशा (direction)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय; दिशार्थे (towards)
शंसन्as if indicating/telling
शंसन्:
कर्ता
TypeVerb
Rootशंस् (धातु) → शंसत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; पर्वतः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
इवas if
इव:
उपमा
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (particle: 'as if')
ततःthen, thereafter
ततः:
काल
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक अव्यय (then/thereafter)
सीताम्Sita
सीताम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
not
:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
अदर्शयतshowed
अदर्शयत:
क्रिया
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + णिच् (causative)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative)
राघवेto Raghava (Rama)
राघवे:
सम्प्रदान (recipient)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन

Like a lion aiming at a petty animal, angry Rama said, O Mountain before I destroy all your slopes show me that goldenhued Sita with lustre like gold.

R
Rāma
S
Sītā

FAQs

The repetition underscores the ethical tension between righteous purpose and uncontrolled anger; dharma demands both protection of the innocent and restraint.

A repeated/duplicated reading in the Southern Recension: Rāma again threatens the mountain while searching for Sītā.

Determination in crisis—Rāma’s unwavering focus on recovering Sītā.