Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

सीताया रावणनिन्दा — अशोकवनिकाप्रवेशः

Sita’s Rebuke of Ravana; Removal to the Ashoka Grove

स ते जीवितशेषस्य राघवोऽन्तकरो बली।पशोर्यूपगतस्येव जीवितं तव दुर्लभम्।।।।

sa te jīvitaśeṣasya rāghavo 'ntakaro balī |

paśor yūpagatasyeva jīvitaṃ tava durlabham ||

ราฆวะผู้ทรงพลังจักเป็นผู้ปิดฉากเศษเสี้ยวชีวิตที่เหลือของเจ้า; ดุจสัตว์ที่ถูกผูกไว้กับเสายูปะแห่งพิธีบูชา ชีวิตรอดของเจ้าหาได้ยากยิ่ง

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता) (apposition to rāghavaḥ)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
teyour
te:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī, Ekavacana (enclitic)
jīvita-śeṣasyaof (one) with life remaining
jīvita-śeṣasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध) (qualifying te)
TypeNoun
Rootjīvita (प्रातिपदिक) + śeṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; Tatpuruṣa: jīvitasya śeṣaḥ 'remainder of life'
rāghavaḥRāghava (Rāma)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
antakaraḥbringer of death
antakaraḥ:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक) + kara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; Tatpuruṣa: antam karoti 'bringer of the end/death-dealer'
balīmighty
balī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbalin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
paśoḥof a beast
paśoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpaśu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
yūpa-gatasyatied to the sacrificial post
yūpa-gatasya:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of paśoḥ
TypeAdjective
Rootyūpa (प्रातिपदिक) + √gam (धातु) → gata (कृदन्त)
FormTatpuruṣa: yūpam gataḥ 'gone to/tied at the sacrificial post'; PPP (क्त) used adjectivally; Puṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana (agreeing with paśoḥ)
ivalike
iva:
Upamāna-bodhaka (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormComparative particle
jīvitamlife
jīvitam:
Karta (कर्ता) (of implied asti)
TypeNoun
Rootjīvita (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā, Ekavacana
tavaof you
tava:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī, Ekavacana
durlabhamhard to obtain (i.e., hard to survive)
durlabham:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootdur-labha (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā, Ekavacana; predicate adjective agreeing with jīvitam

Powerful Rama will put an end to whatever little life you are left with. Just as a beasttied to a sacrificial post, you will not survive.

R
Rāghava (Rāma)
R
Rāvaṇa
Y
yūpa (sacrificial post)
P
paśu (sacrificial animal)

FAQs

Dharma underscores inevitability of moral consequence: when one chooses adharma and becomes bound by it, escape becomes as unlikely as a sacrificial beast’s release from the post.

Continuing his counsel, Marīca vividly warns Rāvaṇa that Rāma will end his life, using a sacrificial metaphor to stress certainty.

Moral clarity and foresight: the speaker frames adharma as self-binding and predicts its fatal end.