Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

सीताविलापः रावणनिन्दा च

Sita’s Lament and Condemnation of Ravana

निमेषान्तरमात्रेण विना भ्रात्रा महावने।।3.53.23।।राक्षसा निहता येन सहस्राणि चतुर्दश।स कथं राघवो वीरस्सर्वास्त्रकुशलो बली।।3.53.24।।न त्वां हन्याच्छरैस्तीक्ष्णैरिष्टभार्यापहारिणम्।

nimeṣāntaramātreṇa vinā bhrātrā mahāvane ||3.53.23||

rākṣasā nihatā yena sahasrāṇi caturdaśa |

sa kathaṃ rāghavo vīraḥ sarvāstrakuśalo balī ||3.53.24||

na tvāṃ hanyāc charais tīkṣṇair iṣṭabhāryāpahāriṇam ||

ในป่าอันกว้างใหญ่นี้ เพียงชั่วพริบตาเดียว และปราศจากความช่วยเหลือจากพระอนุชา พระองค์ได้สังหารยักษ์รากษสถึงหนึ่งหมื่นสี่พันตน แล้วจะเป็นไปได้อย่างไรที่พระราฆวะผู้เป็นวีรบุรุษ—ทรงพละกำลังและชำนาญศัสตราวุธทั้งปวง—จะไม่ปราบท่านให้สิ้นด้วยศรอันคมกริบ ผู้ลักพาพระชายาอันเป็นที่รักของพระองค์?

निमेषान्तरमात्रेणwithin a mere moment
निमेषान्तरमात्रेण:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootnimeṣa-antara-mātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (निमेषस्य अन्तरं = interval; तस्य मात्रया = only that much)
विनाwithout
विना:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
Formअपादानार्थक-अव्यय (preposition: without)
भ्रात्राwith (his) brother
भ्रात्रा:
Sahakāraka (सह/सहकारक)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महावनेin the great forest
महावने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā-vana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारय (महच्च तत् वनम्)
राक्षसाःdemons
राक्षसाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
निहताःwere killed
निहताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√han (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि (were slain)
येनby whom
येन:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सम्बन्धक सर्वनाम
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्या (thousands)
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Saṅkhyā-viśeṣaṇa (संख्या-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootcaturdaśa (अव्यय/संख्या)
Formसंख्यावाचक-अव्यय (numeral)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कथम्how
कथम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
राघवःRāghava (Rāma)
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वीरःhero
वीरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition
सर्वास्त्रकुशलःskilled in all weapons
सर्वास्त्रकुशलः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva-astra-kuśala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सर्वेषु अस्त्रेषु कुशलः)
बलीstrong
बली:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbalin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्-प्रत्ययान्त
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
हन्यात्would/should kill
हन्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√han (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शरैःwith arrows
शरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottīkṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; शरैः इति विशेषण
इष्टभार्यापहारिणम्(you) abductor of (his) beloved wife
इष्टभार्यापहारिणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootiṣṭa-bhāryā-apahārin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (इष्टा भार्या यस्य; तस्य अपहारी)

Rama has killed fourteen thousand demons alone without his brother within a moment. He is a strong warrior and wellversed in the use of all kinds of weapons. You have stolen his loving wife. How can he live without killing you.

R
Rāghava (Rāma)
R
Rāvaṇa
J
Jatāyu
R
rākṣasas
M
mahāvana (great forest)
A
arrows (śara)

FAQs

Jatāyu frames Rāvaṇa’s act as adharma—abducting another’s wife—and asserts that a dharmic hero like Rāma, powerful and disciplined in arms, will necessarily punish such wrongdoing to restore moral order.

Satya appears as Jatāyu’s truthful warning: he states verifiable facts about Rāma’s prowess (the slaying of fourteen thousand rākṣasas) and draws a truthful ethical conclusion—Rāvaṇa cannot escape the consequences of abducting Sītā.