Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

सीताहरण

विलापः / The Lament at Jatāyu and the Abduction of Sītā

तां लतामिव वेष्टन्तीमालिङ्गन्तीं महाद्रुमान्।मुञ्च मुञ्चेति बहुशः प्रवदन्राक्षसाधिपः।।3.52.7।।क्रोशन्तीं राम रामेति रामेण रहितां वने।जीवितान्ताय केशेषु जग्राहान्तकसन्निभः।।3.52.8।।

krośantīṃ rāma rām eti rāmeṇa rahitāṃ vane |

jīvitāntāya keśeṣu jagrāha antakasannibhaḥ || 3.52.8 ||

นางร้องครวญซ้ำแล้วซ้ำเล่า “พระราม! พระราม!” อยู่เดียวดายในพงไพรปราศจากพระราม แล้วผู้มีรูปดุจมัจจุราชก็ฉวยผมนางไว้—การกระทำนั้นเองเป็นเหตุให้ชีวิตของเขามุ่งสู่จุดจบ

ताम्her
ताम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
लताम्a creeper
लताम्:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootलता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
इवlike
इव:
सम्बन्ध (Sambandha/Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (comparative particle)
वेष्टन्तीम्coiling around
वेष्टन्तीम्:
कर्म (Karma; participle qualifying 'ताम्')
TypeVerb
Rootवेष्ट् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्तः (Present active participle, शतृ), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; कर्मणि विशेषणम्
आलिङ्गन्तीम्embracing
आलिङ्गन्तीम्:
कर्म (Karma; participle qualifying 'ताम्')
TypeVerb
Rootआ + लिङ्ग् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्तः (Present active participle, शतृ), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; कर्मणि विशेषणम्
महाद्रुमान्great trees
महाद्रुमान्:
कर्म (Karma/Object of the participles)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्म (object)
मुञ्चrelease!
मुञ्च:
सम्बोधन-प्रयुक्त-क्रिया (Addressed imperative)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
मुञ्चrelease!
मुञ्च:
सम्बोधन-प्रयुक्त-क्रिया
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलोट्-लकारः, मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्; पुनरुक्तिः (repetition for emphasis)
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
बहुशःmany times
बहुशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootबहुशस् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
प्रवदन्uttering
प्रवदन्:
कर्ता (Karta; qualifying subject)
TypeVerb
Rootप्र + वद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्तः (Present active participle, शतृ), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; कर्तरि विशेषणम्
राक्षसाधिपःlord of the demons
राक्षसाधिपः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (rākṣasānām adhipaḥ)

Separated from Rama in the forest, Sita hugged huge trees, running round and round like a creeper coiled, crying loudly, 'Rama, O Rama' . The king of the demons, like Yama, caught hold of her hair only to invite his death, all the time saying, Leave it, Leave it (Leave the tree).

S
Sītā
R
Rāma
R
Rāvaṇa (implied as abductor from continuity)
V
vana (forest)

FAQs

Dharma condemns violation and force. The verse also suggests moral causality: adharma invites destruction—Rāvaṇa’s violent act is portrayed as leading to his own end.

Sītā cries out for Rāma while being physically overpowered; the abductor grabs her by the hair to complete the kidnapping.

Sītā’s unwavering devotion and truthfulness of heart (satya in love and loyalty): even in terror she calls only upon Rāma.