Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

सीताहरण

विलापः / The Lament at Jatāyu and the Abduction of Sītā

तस्याः कौशेयमुद्धूतमाकाशे कनकप्रभम्।बभौ चादित्यरागेण ताम्रमभ्रमिवातपे।।।।

tasyāḥ kauśeyam uddhūtam ākāśe kanakaprabham |

babhau cādityarāgeṇa tāmram abhram ivātape ||

ผ้าไหมของนางที่ปลิวสูงในเวหา เรืองรองดุจทองคำ ครั้นต้องแดงแห่งสุริยัน ก็ปรากฏดุจเมฆสีทองแดงในแสงแดด

तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्
परमकल्याण्याःof the most auspicious (lady)
परमकल्याण्याः:
सम्बन्ध (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + कल्याणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्; 'तस्याः' इत्यस्य विशेषणम्
ताम्राणिcopper-red
ताम्राणि:
कर्ता (Karta; subject of passive)
TypeAdjective
Rootताम्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; 'पद्मपत्राणि' इत्यस्य विशेषणम्
सुरभीणिfragrant
सुरभीणि:
कर्ता (qualifier)
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; 'पद्मपत्राणि' इत्यस्य विशेषणम्
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
पद्मपत्राणिlotus petals/leaves
पद्मपत्राणि:
कर्ता (Karta; subject of passive)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (padmasya patrāṇi)
वैदेह्याःof Vaidehi (Sita)
वैदेह्याः:
सम्बन्ध (Genitive; source/possessor)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्
अभ्यकीर्यन्तwere showered/scattered upon
अभ्यकीर्यन्त:
क्रिया (Passive action)
TypeVerb
Rootअभि + किॄ (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive sense: were scattered upon)
रावणम्Ravana
रावणम्:
कर्म (Karma; patient/target in passive)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्

As the golden-coloured garment worn by Sita blew in the wind, it looked like a copper-coloured cloud illumined by the evening Sun in the sky.

S
Sītā (implied)
Ā
Ākāśa (sky)
Ā
Āditya (sun)

FAQs

Though not overtly moralizing, the verse supports a dharmic reading: Sītā’s purity is aesthetically foregrounded, implying that dharma possesses an enduring radiance even during injustice.

During the aerial abduction, Sītā’s garment billows and is compared to a sun-reddened cloud.

Sītā’s auspicious presence—suggested through luminous imagery rather than direct praise.