Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

जटायुरावणयुद्धम्

Jatayu’s Combat with Ravana

जटायुस्तमभिक्रम्य तुण्डेनास्य खगाधिपः।।।।वामबाहून्दश तदा व्यपाहरदरिन्दमः।

jaṭāyus tam abhikramya tuṇḍenāsya khagādhipaḥ | vāma-bāhūn daśa tadā vyapāharad arindamaḥ ||

แล้วพญาชฏายุ—จอมแห่งนก ผู้ปราบศัตรู—โผเข้าประชิด และใช้จะงอยปากตัดแขนซ้ายทั้งสิบของราวณะขาดสะบั้น

जटायुःJatayu
जटायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजटायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अभिक्रम्यhaving approached/attacked
अभिक्रम्य:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअभि-क्रम् (धातु: गत्यर्थ)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund)
तुण्डेनwith the beak
तुण्डेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अस्यof him (Ravana's)
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
खगाधिपःlord of birds
खगाधिपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखग + अधिप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (खगानाम् अधिपः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपाधि
वामबाहून्left arms
वामबाहून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाम + बाहु (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (वामाः बाहवः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दशten
दश:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन्/दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोगः; द्वितीया बहुवचनार्थे (qualifying बाहून्)
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
व्यपाहरत्cut off/removed
व्यपाहरत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-अप-हृ (धातु: हरणे/अपहरणे)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अरिन्दमःsubduer of enemies
अरिन्दमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअरि + दम (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (अरिं दमयति इति), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपाधि (epithet of Jatāyu)

Then Jatayu, lord of the birds, subduer of enemies, overpowered Ravana and dismembered his ten left arms with his beak.

J
Jaṭāyu
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma permits force to restrain violent injustice; Jaṭāyu’s act is protective, aimed at stopping harm rather than domination.

Jaṭāyu counterattacks decisively, severing Rāvaṇa’s arms to weaken him and prevent Sītā’s abduction.

Fearless resolve and protective strength directed toward a righteous end.