HomeRamayanaAranya KandaSarga 5Shloka 40
Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

शरभङ्गाश्रमगमनम् तथा इन्द्रदर्शनम्

Approach to Sarabhanga’s Hermitage and the Vision of Indra

तस्य रोमाणि केशांश्च तदा वह्निर्महात्मनः।जीर्णां त्वचं तथाऽस्थीनि यच्च मांसं सशोणितम्।।3.5.40।।

tasya romāṇi keśāṃś ca tadā vahnir mahātmanaḥ | jīrṇāṃ tvacaṃ tathā 'sthīni yac ca māṃsaṃ saśoṇitam || 3.5.40 ||

จากนั้น เปลวเพลิงได้เผาผลาญขนและเส้นผมของพระมหาตมะผู้นั้น ตลอดจนผิวหนังที่เหี่ยวย่น กระดูก และเนื้อหนังมังสาที่มีโลหิตอยู่

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
रोमाणिbody-hairs
रोमाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरोमन्/रोम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (here: objects consumed)
केशान्head-hairs
केशान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
वह्निःfire
वह्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक: महा + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य)
जीर्णाम्worn-out
जीर्णाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजीर्ण (प्रातिपदिक; √जॄ + क्त)
Formभूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘त्वचम्’ इत्यस्य विशेषण
त्वचम्skin
त्वचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्वच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यवृत्तिवाचक (also/likewise)
अस्थीनिbones
अस्थीनि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्थि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
यत्whatever/that which
यत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘मांसम्’ इत्यस्य विशेषण (that/whatever)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
मांसम्flesh
मांसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सशोणितम्with blood
सशोणितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-शोणित (प्रातिपदिक: स + शोणित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष/उपपद (शोणितेन सह) ‘मांसम्’ इत्यस्य विशेषण

Then were consumed that high-souled Sarabhanga's hair on the body and on the head, the worn-out skin, the bones and flesh along with blood.

Ś
Śarabhaṅga
F
Fire (vahni)

FAQs

The verse underscores impermanence: dharma directs one beyond bodily attachment, treating the body as perishable while aiming at higher truth.

As Śarabhaṅga enters the fire, the narrator describes the physical body being consumed.

Śarabhaṅga’s detachment (vairāgya): the body is relinquished without resistance.