HomeRamayanaAranya KandaSarga 5Shloka 39
Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

शरभङ्गाश्रमगमनम् तथा इन्द्रदर्शनम्

Approach to Sarabhanga’s Hermitage and the Vision of Indra

ततोऽग्निं स समाधाय हुत्वा चाज्येन मन्त्रवित्।शरभङ्गो महातेजाः प्रविवेश हुताशनम्।।3.5.39।।

tato 'gniṃ sa samādhāya hutvā cājyena mantravit | śarabhaṅgo mahātejāḥ praviveśa hutāśanam || 3.5.39 ||

จากนั้น พระศรภังคะผู้รุ่งโรจน์และรอบรู้ในมนตรา ได้จุดไฟบูชา ถวายเนยใส แล้วเดินเข้าสู่กองเพลิงที่ลุกโชนนั้น

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
अग्निम्fire
अग्निम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समाधायhaving kindled/arranged
समाधाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-√धा (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having kindled/arranged)
हुत्वाhaving offered
हुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√हु (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक (having offered)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction: and)
आjyenawith ghee
आjyena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन
मन्त्रवित्knower of mantras
मन्त्रवित्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्त्र-विद् (प्रातिपदिक: मन्त्र + विद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (मन्त्रान् वेत्ति) ‘शरभङ्गः’ इत्यस्य विशेषण
शरभङ्गःŚarabhaṅga
शरभङ्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशरभङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महातेजाःvery radiant
महातेजाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक: महा + तेजस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय; ‘शरभङ्गः’ इत्यस्य विशेषण
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
हुताशनम्the fire
हुताशनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहुत-आशन (प्रातिपदिक: हुत + आशन)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (हुतं अश्नाति इति) = अग्निः

Then the effulgent Sarabhanga, knower of mantras (magical spells) kindled the fire with faggots and after offering oblations of ghee plunged in.

Ś
Śarabhaṅga
S
Sacrificial fire (Agni/Hutāśana)
G
Ghee (ājya)
M
Mantra

FAQs

Dharma is expressed as disciplined, rule-governed spiritual practice: even the final act is performed through mantra and offering, not through chaos or self-indulgence.

Śarabhaṅga performs a ritual act—kindling fire, offering ghee—and enters the fire, beginning his transformation and ascent.

Śarabhaṅga’s tapas and mantra-jñāna (knowledge of sacred formulas), showing mastery and composure.