HomeRamayanaAranya KandaSarga 5Shloka 38
Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

शरभङ्गाश्रमगमनम् तथा इन्द्रदर्शनम्

Approach to Sarabhanga’s Hermitage and the Vision of Indra

एष पन्था नरव्याघ्र मुहूर्तं पश्य तात माम्।यावज्जहामि गात्राणि जीर्णां त्वचमिवोरगः।।3.5.38।।

eṣa panthā naravyāghra muhūrtaṃ paśya tāta mām | yāvaj jahāmi gātrāṇi jīrṇāṃ tvacam ivoragaḥ || 3.5.38 ||

นี่คือหนทาง ข้าแต่พยัคฆ์แห่งนรชน ขอจงมองดูข้าสักครู่เถิด พ่อคุณ จนกว่าข้าจะละทิ้งสังขารนี้ ประดุจงูลอกคราบเก่าของมันฉะนั้น

एषःthis
एषः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पन्थाः’ इत्यस्य विशेषण
पन्थाःpath
पन्थाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नरव्याघ्रO tiger among men
नरव्याघ्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर-व्याघ्र (प्रातिपदिक: नर + व्याघ्र)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय (नरः व्याघ्र इव)
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालावधि (duration)
पश्यsee
पश्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तातdear child
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; स्नेहसम्बोधन (term of endearment)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया (accusative), एकवचन
यावत्until/while
यावत्:
Sambandha (सम्बन्ध/temporal)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; कालपरिमाण/सीमावाचक (until/while)
जहामिI abandon/shed
जहामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√हा (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
गात्राणिlimbs/body-parts
गात्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
जीर्णाम्worn-out
जीर्णाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजीर्ण (प्रातिपदिक; √जॄ + क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle sense: worn out); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘त्वचम्’ इत्यस्य विशेषण
त्वचम्skin
त्वचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्वच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवlike
इव:
Sambandha (उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक निपात (comparative particle: like/as)
उरगःa serpent
उरगः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootउरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान (standard of comparison)

O Rama, the best among men, this is the way. Look at me for a while, my dear, until I shed my limbs just as a snake sheds its withered slough.

R
Rāma
Ś
Śarabhaṅga

FAQs

Dharma is framed as vairāgya (detachment): the sage demonstrates that the body is shed, while spiritual attainment is pursued without clinging.

Śarabhaṅga asks Rāma to wait briefly and witness his impending act of leaving the body, described metaphorically as a serpent’s sloughing.

Śarabhaṅga’s vairāgya and spiritual mastery—calm, intentional departure rather than fear of death.