HomeRamayanaAranya KandaSarga 5Shloka 37
Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

शरभङ्गाश्रमगमनम् तथा इन्द्रदर्शनम्

Approach to Sarabhanga’s Hermitage and the Vision of Indra

इमां मन्दाकिनीं राम प्रतिस्रोतामनुव्रज।नदीं पुष्पोडुपवहां ततस्तत्र गमिष्यसि।।3.5.37।।

imāṃ mandākinīṃ rāma pratisrotām anuvraja | nadīṃ puṣpoḍupavahāṃ tatas tatra gamiṣyasi || 3.5.37 ||

ข้าแต่พระราม ขอจงดำเนินทวนกระแสน้ำในแม่น้ำมันทากินีนี้ ซึ่งพัดพาบุปผาชาติล่องลอยไป แล้วพระองค์จะเสด็จไปถึงที่นั่น

इमाम्this
इमाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; ‘मन्दाकिनीम्’ इत्यस्य विशेषण
मन्दाकिनीम्(the river) Mandākinī
मन्दाकिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्दाकिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; नदी-नाम
रामO Rāma
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्रतिस्रोताम्against the current
प्रतिस्रोताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रतिस्रोता (प्रातिपदिक: प्रति + स्रोता)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव (प्रतिस्रोतस् = against the current) ‘मन्दाकिनीम्’ इत्यस्य विशेषण
अनुव्रजfollow
अनुव्रज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-√व्रज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नदीम्river
नदीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘मन्दाकिनीम्’ इत्यस्य पुनरुक्त-पर्याय (apposition)
पुष्पोडुपवहाम्carrying flowers and floats
पुष्पोडुपवहाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुष्प-उडुप-वह (प्रातिपदिक: पुष्प + उडुप + वह)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (पुष्पाणि उडुपानि च वहति या) ‘नदीम्’ इत्यस्य विशेषण
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक (then/from there)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
गमिष्यसिyou will go/reach
गमिष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलृट् (Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

Proceed, O Rama ! in the reverse direction of the river Mandakini carrying flowers and floats. And you will reach the place.

R
Rāma
M
Mandākinī river

FAQs

Dharma is supported by right guidance and disciplined travel: the hero follows instructed pathways rather than acting impulsively, showing obedience to wise counsel.

Śarabhaṅga gives route instructions to reach Sutīkṣṇa’s vicinity by tracking the Mandākinī upstream.

Rāma’s vinaya (humility/teachability): he accepts specific directions from a sage as part of righteous conduct.