Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

रावणस्य परिव्राजकवेषेण सीतासमीपगमनम्

Ravana Approaches Sita Disguised as a Mendicant

विशालं जघनं पीनमूरू करिकरोपमौ।।3.46.18।।एतावुपचितौ वृत्तौ संहतौ सम्प्रवल्गितौ।पीनोन्नतमुखौ कान्तौ स्निग्धौ तालफलोपमौ।।3.46.19।।मणिप्रवेकाभरणौ रुचिरौ ते पयोधरौ।

viśālaṃ jaghanaṃ pīnam ūrū karikaropamau || 3.46.18 || etāv upacitau vṛttau saṃhatau sampravalgitau | pīnon natamukhau kāntau snigdhau tālaphalopamau || 3.46.19 || maṇipravekābharaṇau rucirau te payodharau |

บทถ่ายทอดนี้เป็นการกล่าวซ้ำ/ต่อเนื่องคำสรรเสริญเดิม: สะโพกและต้นขาของท่านอิ่มเต็มและทรงพลัง; และถันทั้งสอง—กลม ชิด หนักแน่น เนียนดุจผลตาล และประดับรัตนมณี—ยิ่งแลดูงดงามจับใจ

चारु-स्मितेO sweet-smiling one
चारु-स्मिते:
सम्बोधन (Vocative)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः: चारु स्मितम् यस्याः सा
चारु-दतिO one with lovely teeth
चारु-दति:
सम्बोधन (Vocative)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक) + दत्/दन्त (प्रातिपदिक; दति as bahuvrihi-stem)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुव्रीहिः: चारवः दन्ताः यस्याः सा
चारु-नेत्रेO beautiful-eyed one
चारु-नेत्रे:
सम्बोधन (Vocative)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुव्रीहिः: चारुणी नेत्रे यस्याः सा
विलासिनिO graceful one
विलासिनि:
सम्बोधन (Vocative)
TypeAdjective
Rootविलासिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
मनःmind
मनः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हरसिyou steal/carry away
हरसि:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
मेmy
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन; 1st person pronoun
कान्तेO beloved
कान्ते:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
नदीriver
नदी:
कर्ता (Karta/Subject; of implied verb in simile)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कूलम्bank
कूलम्:
कर्म (Karma/Object; in simile)
TypeNoun
Rootकूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवlike
इव:
सम्बन्ध (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
अम्भसाwith water
अम्भसा:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
कर-अन्त-मित-मध्याslender-waisted
कर-अन्त-मित-मध्या:
कर्तृविशेषण (Adjectival to subject 'त्वम्' understood)
TypeAdjective
Rootकर (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक) + मित (कृदन्त; √मा (धातु) क्त) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः: करान्तेन मिता मध्यः यस्याः सा (waist measurable by the end of the hand/fist)
असिyou are
असि:
क्रिया (Copula)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
सु-केशीbeautiful-haired
सु-केशी:
कर्तृविशेषण
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय-पूर्वपद) + केशिन्/केशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: सुन्दराः केशाः यस्याः सा
संहत-स्तनीclose-breasted
संहत-स्तनी:
कर्तृविशेषण
TypeAdjective
Rootसम् + √हन्/√हृ? (धातु) → संहत (कृदन्त) + स्तनिन्/स्तनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः: संहतौ स्तनौ यस्याः सा (with close-set breasts)

The ten-headed Ravana who was in hiding assumed the guise of a wandering mendicant and approached Sita.

R
Rāvaṇa
S
Sītā (implied addressee)

FAQs

It reinforces how adharma can operate through speech—praise that manipulates and reduces a person to physical attributes, conflicting with respectful conduct and truth.

Rāvaṇa continues his attempt to seduce Sītā through repeated flattering description.

The implied virtue is restraint and respect in speech (vāg-dharma); the verse shows its opposite in Rāvaṇa’s conduct.