Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

मारीचोपदेश

प्रतिषेधः / Ravana Rejects Maricha’s Counsel and Orders the Golden Deer Deception

सौवर्णस्त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः।आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर।प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि।।3.40.18।।

sauvarṇas tvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ | āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara | pralobhayitvā vaidehīṃ yathā-iṣṭaṃ gantum arhasi || 3.40.18 ||

เจ้าจงเป็นกวางทองอันรุ่งเรือง แต้มลายด้วยจุดเงิน แล้วเที่ยวเดินอยู่ต่อหน้าพระนางสีดา ณ อาศรมของพระราม ครั้นล่อลวงพระนางไวเทหีให้หลงใหลแล้ว เจ้าจึงค่อยไปได้ตามปรารถนา

sauvarṇaḥgolden
sauvarṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsauvarṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormPronoun (सर्वनाम), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
mṛgaḥa deer
mṛgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootbhū (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त)
citraḥvariegated; wondrous
citraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootcitra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
rajatabindubhiḥwith silver spots
rajatabindubhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrajata + bindu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); rajatasya bindavaḥ (षष्ठी-तत्पुरुष)
āśramein the hermitage
āśrame:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
tasyaof him; his
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
rāmasyaof Rama
rāmasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
sītāyāḥof Sita
sītāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
pramukhein front
pramukhe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpramukha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
cararoam
cara:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootcar (धातु)
FormImperative (लोट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन)
pralobhayitvāhaving enticed
pralobhayitvā:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootpra + lubh (धातु)
FormCausative gerund (णिच् + क्त्वान्त): pralobhayitvā = 'having enticed'
vaidehīmVaidehi (Sita)
vaidehīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaidehī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
yatheṣṭamas you wish
yatheṣṭam:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootyathā + iṣṭa (अव्यय/प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva compound used adverbially (क्रियाविशेषण): yathā iṣṭam
gantumto go
gantum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
FormInfinitive (तुमुन्), complement of arhasi
arhasiyou may/ought
arhasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootarh (धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन)

Transform yourself into a wonderful golden deer with silver spots and move about in front of Sita at the hermitage of Rama. After fascinating her, you may go whereever you desire.

R
Rāvaṇa
M
Mārīca
R
Rāma
S
Sītā (Vaidehī)

FAQs

The verse illustrates adharma through deliberate deception: using illusion and temptation to manipulate an innocent person violates truth (satya) and rightful conduct (dharma).

Rāvaṇa instructs Mārīca to take the form of a dazzling deer and lure Sītā’s attention at Rāma’s forest hermitage.

By contrast (through its negation), the virtue of satya (truthfulness) is highlighted—Rāvaṇa’s plan depends on false appearance and unethical persuasion.