HomeRamayanaAranya KandaSarga 4Shloka 32
Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

विराधवधः

The Slaying (Burial) of Viradha

प्रहृष्टरूपाविव रामलक्ष्मणौ विराधमुर्व्या प्रदरे निहत्य तौ।ननन्दतुर्वीतभयौ महावने शिलाभिरन्तर्दधतुश्च राक्षसम्।।।।

prahṛṣṭa-rūpāv iva rāma-lakṣmaṇau virādham urvyā pradare nihatya tau | nanandatur vīta-bhayau mahā-vane śilābhir antardadhatuś ca rākṣasam ||

พระรามและพระลักษมณ์ดุจเปล่งรัศมีด้วยความปีติ ได้สังหารวิราธะแล้วทิ้งลงสู่รอยแยกแห่งแผ่นดิน; ครั้นในมหาพนานั้นทั้งสองปราศจากความหวาดกลัว ก็กลบยักษ์รากษสด้วยศิลาทั้งหลาย

प्रहृष्टरूपौboth of joyful appearance
प्रहृष्टरूपौ:
कर्ता (agent)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट (pra-hṛṣ, धातु √हृष्) + रूप (rūpa, प्रातिपदिक)
Formविशेषणम्; पुंलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; द्विवचनम् (masculine; nominative; dual)
इवas if / like
इव:
सम्बन्ध/उपमा (comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (avyaya)
Formउपमा-अव्ययम् (particle of comparison)
रामलक्ष्मणौRama and Lakshmana
रामलक्ष्मणौ:
कर्ता (agent)
TypeNoun
Rootराम (Rāma, प्रातिपदिक) + लक्ष्मण (Lakṣmaṇa, प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः; पुंलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; द्विवचनम् (masculine; nominative; dual)
विराधम्Viradha
विराधम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootविराध (Virādha, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम् (masculine; accusative; singular)
उर्व्याwith the earth/ground
उर्व्या:
करण (instrument/means)
TypeNoun
Rootउर्वी (urvī, प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; तृतीया-विभक्तिः; एकवचनम् (feminine; instrumental; singular)
प्रदरेin a cleft/crevice
प्रदरे:
अधिकरण (location)
TypeNoun
Rootप्रदर (pradara, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; सप्तमी-विभक्तिः; एकवचनम् (masculine; locative; singular)
निहत्यhaving slain/killed
निहत्य:
क्रियाविशेषण (prior action)
TypeVerb
Rootनि + √हन् (han, धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having done)
तौthose two / they both
तौ:
कर्ता (agent)
TypeNoun
Rootतद् (tad, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; द्विवचनम् (pronoun; masculine; nominative; dual)
ननन्दतुःrejoiced
ननन्दतुः:
क्रिया (main action)
TypeVerb
Root√नन्द् (nand, धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect); प्रथम-पुरुषः; द्विवचनम् (3rd person; dual)
वीतभयौboth free from fear / fearless
वीतभयौ:
कर्ता-विशेषण (qualifier of agent)
TypeAdjective
Rootवीत (vīta, कृदन्त/प्रातिपदिक) + भय (bhaya, प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषः (vīta-bhaya = fear removed); पुंलिङ्गः; प्रथमा-विभक्तिः; द्विवचनम् (masculine; nominative; dual)
महावनेin the great forest
महावने:
अधिकरण (location)
TypeNoun
Rootमहा (mahā, प्रातिपदिक) + वन (vana, प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; नपुंसकलिङ्गः; सप्तमी-विभक्तिः; एकवचनम् (neuter; locative; singular)
शिलाभिःwith rocks/stones
शिलाभिः:
करण (instrument/means)
TypeNoun
Rootशिला (śilā, प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; तृतीया-विभक्तिः; बहुवचनम् (feminine; instrumental; plural)
अन्तर्दधतुःcovered/placed inside; concealed
अन्तर्दधतुः:
क्रिया (main action)
TypeVerb
Rootअन्तर् + √धा (dhā, धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect); प्रथम-पुरुषः; द्विवचनम् (3rd person; dual)
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (avyaya)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
राक्षसम्the demon
राक्षसम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootराक्षस (rākṣasa, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम् (masculine; accusative; singular)

Striking the demon with fists, knees and feet, both of them smit him on the bare ground and pulverized him.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
V
Virādha
R
rocks (śilā)
G
great forest (mahāvana)

FAQs

Restoring order: removing a predatory threat is part of dharma, enabling the forest-path of the righteous to be safe again.

Virādha is killed/neutralized by being placed into an earth-cleft and covered with stones.

Fearlessness (vīta-bhaya) and completion of duty.