HomeRamayanaAranya KandaSarga 4Shloka 28
Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

विराधवधः

The Slaying (Burial) of Viradha

तमाहवे दारुणमाशुविक्रमौ स्थिरावुभौ संयति रामलक्ष्मणौ।मुदान्वितौ चिक्षिपतुर्भयावहं नदन्तमुत्क्षिप्य बिले तु राक्षसम्।।।।

tam āhave dāruṇam āśuvikramau sthirāv ubhau saṃyati rāmalakṣmaṇau |

mudānvitaū cikṣipatur bhayāvahaṃ nadantam utkṣipya bile tu rākṣasam ||

มั่นคงในสนามรบและว่องไวในการกระทำ พระรามและพระลักษมณ์ทั้งสองร่วมกัน ด้วยปีติอันน่าเกรงขาม ยกยักษ์รากษสผู้ดุร้ายซึ่งคำรามในศึก แล้วเหวี่ยงลงสู่หลุม

तम्him / that one
तम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular)
आहवेin the battle
आहवे:
अधिकरण (location/context)
TypeNoun
Rootआहव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (locative singular)
दारुणम्dreadful, fierce
दारुणम्:
कर्म-विशेषण (object qualifier)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular); विशेषणम् (qualifying ‘तम्’)
आशुविक्रमौof swift prowess
आशुविक्रमौ:
कर्तृ-विशेषण (agent qualifier)
TypeAdjective
Rootआशु (अव्यय/विशेषण) + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः द्विवचनम् (nominative dual); विशेषणम् (qualifying ‘रामलक्ष्मणौ’)
स्थिरौsteadfast, firm
स्थिरौ:
कर्तृ-विशेषण (agent qualifier)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः द्विवचनम् (nominative dual); विशेषणम्
उभौboth
उभौ:
कर्तृ-विशेषण (agent qualifier)
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः द्विवचनम् (nominative dual); विशेषणम्
संयतिin the fight, in battle
संयति:
अधिकरण (location/context)
TypeNoun
Rootसंयत्/संयति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (locative singular)
रामलक्ष्मणौRama and Lakshmana
रामलक्ष्मणौ:
कर्ता (agent)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः द्विवचनम् (nominative dual); समाहार-द्वन्द्वः/इतरेतर-द्वन्द्वः (Rama and Lakshmana)
मुदान्वितौendowed with joy
मुदान्वितौ:
कर्तृ-विशेषण (agent qualifier)
TypeAdjective
Rootमुदा (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √इ ‘to go’ + नि, past passive participle sense ‘endowed/connected’)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः द्विवचनम् (nominative dual); विशेषणम्; ‘मुदया अन्वितौ’ (instrumental relation)
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
चिक्षिपतुःthe two threw
चिक्षिपतुः:
क्रिया (action)
TypeVerb
Root√क्षिप् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/परफेक्ट्), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः द्विवचनम् (3rd person dual)
भयावहम्fear-bringing, terrifying
भयावहम्:
कर्म-विशेषण (object qualifier)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + आवह (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वह् ‘to carry/bring’ + आ, present participial/agentive sense)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular); विशेषणम् (qualifying ‘राक्षसम्’); ‘भयं आवहति इति’
नदन्तम्roaring
नदन्तम्:
कर्म-विशेषण (object qualifier)
TypeAdjective
Root√नद् (धातु) + शतृ (वर्तमान-कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular); वर्तमान-कर्तरि कृदन्तः; विशेषणम् (qualifying ‘राक्षसम्’)
उत्क्षिप्यhaving lifted up
उत्क्षिप्य:
पूर्वकाल-क्रिया (prior action)
TypeVerb
Rootउत् + √क्षिप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
बिलेinto the pit/cave
बिले:
अधिकरण (location)
TypeNoun
Rootबिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (locative singular)
तुindeed, then
तु:
सम्बन्ध/निपात (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
Formअव्ययम्; विरोध/विशेषार्थक-निपातः (particle: but/indeed)
राक्षसम्the demon
राक्षसम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular)

Rama and Lakshmana, stable and firm, brave and quick, together lifted the body of Viradha who was fierce in battle and roaring and forcibly threw it into the pit with joy.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
V
Virādha

FAQs

Kṣātra-dharma: rulers/warriors must protect society by confronting violent forces firmly and effectively.

Rāma and Lakṣmaṇa physically lift Virādha and throw him into the pit, bringing the struggle to its conclusion.

Courage and coordination: the brothers act together with steadiness and speed under pressure.