Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अष्टत्रिंशः सर्गः — मारीचोपदेशः

Maricha’s Warning and the Memory of Rama’s Power

इत्येवमुक्तो धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा।।3.38.5।।प्रत्युवाच महाभागं विश्वामित्रं महामुनिम्।

ity evam ukto dharmātmā rājā daśarathas tadā | pratyuvāca mahābhāgaṃ viśvāmitraṃ mahāmunim || 3.38.5 ||

เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น กษัตริย์ทศรถผู้ทรงธรรมจึงตรัสตอบพระมหาฤาษีวิศวามิตรผู้ยิ่งใหญ่

bālaḥa boy/young
bālaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; राघवः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
dvādaśa-varṣaḥtwelve years old
dvādaśa-varṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdvādaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: 'द्वादश वर्षाणि यस्य' (twelve-year-old); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
ayamthis (one)
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
akṛtāstraḥuntrained in weapons
akṛtāstraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roota- (उपसर्ग/निषेध) + kṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + astra (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि: 'कृतानि अस्त्राणि यस्य न सन्ति/अस्त्रेषु अकृतः' (untrained in weapons); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
rāghavaḥRāghava (Rāma)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
kāmamindeed/surely
kāmam:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootkāmam (अव्यय)
Formनिपात (concessive/emphatic): 'यद्यपि/कामम्' (indeed, even if)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (adversative/emphatic)
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
yatwhich
yat:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक-यत्; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; सैन्यम् इति विशेष्यस्य विशेषणम् (relative)
sainyamarmy
sainyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsainya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
mayāwith me/by me
mayā:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (with)
gamiṣyatiwill go/come
gamiṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

When the great, venerable sage Visvamitra said so, the righteous king Dasaratha replied:

D
Daśaratha
V
Viśvāmitra
M
Mārīca
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma includes honoring sages and responding responsibly to their requests; royal authority is accountable to spiritual and moral order.

The narration transitions to Daśaratha’s response after Viśvāmitra’s request for protection.

Reverence and duty-consciousness in kingship: Daśaratha is portrayed as dharmātmā, inclined to right action.