Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

शूर्पणखाया रावणं प्रति नीत्युपदेशः

Surpanakha’s Political Admonition to Ravana

अपभुक्तं यथा वासस्स्रजो वा मृदिता यथा।एवं राज्यात्परिभ्रष्टस्समर्थोऽपि निरर्थकः।।।।

apabhuktaṃ yathā vāsaḥ srajo vā mṛditā yathā | evaṃ rājyāt paribhraṣṭaḥ samartho 'pi nirarthakaḥ ||

ดุจอาภรณ์เก่าที่ถูกทิ้ง หรือพวงมาลัยที่สวมแล้วถูกย่ำยี; ฉันใด พระราชาผู้ถูกพรากจากราชอาณาจักร แม้มีความสามารถก็กลับไร้ความหมาย ฉันนั้น

अपभुक्तम्used up, worn
अपभुक्तम्:
विशेषण (to वासः)
TypeAdjective
Rootअप-भुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; used adverbially/predicatively with वासः
यथाjust as
यथा:
उपमान (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानबोधक अव्यय (as/just as)
वासःa garment
वासः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootवासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
स्रजःa garland
स्रजः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootस्रज् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (वैदिक/छान्दस रूप; classical often स्रक्/स्रजः); Nominative singular
वाor
वा:
विकल्प (Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पबोधक अव्यय (or)
मृदिताcrushed, withered
मृदिता:
विशेषण (to स्रजः)
TypeAdjective
Rootमृद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agrees with स्रजः
यथाas
यथा:
उपमान
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानबोधक अव्यय
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formतथाबोधक अव्यय (thus/in the same way)
राज्यात्from the kingdom
राज्यात्:
अपादान (Apādāna)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; Ablative singular
परिभ्रष्टःfallen (from power)
परिभ्रष्टः:
कर्तृविशेषण
TypeAdjective
Rootपरि-भ्रंश्/भ्रश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समर्थःcapable
समर्थः:
कर्तृविशेषण
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिeven
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपवाद/सम्भावनाबोधक अव्यय (even)
निरर्थकःuseless, worthless
निरर्थकः:
कर्तृविशेषण
TypeAdjective
Rootनिर्-अर्थक (प्रातिपदिक)
Formसमास: निर्गतः अर्थः यस्मात्/अर्थो नास्ति (नञ्/उपसर्ग-प्रायः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Intoxicated with the pleasures of passion, acting on your own, ungoaded and unguided, you do not understand the problems arising out of great fear, problems you ought to know.

K
King (implied)
K
Kingdom (rājya)

FAQs

Dharma warns against pride in power: authority is fragile, and once lost through adharma or misjudgment, even personal ability cannot easily restore one’s purpose.

The advisor concludes the warning with vivid similes, underscoring the disgrace and futility that follow a ruler’s political fall.

Humility and foresight: valuing dharmic conduct over arrogance, so that power is not squandered.