Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

शूर्पणखाया रावणं प्रति नीत्युपदेशः

Surpanakha’s Political Admonition to Ravana

अप्रमत्तश्च यो राजा सर्वज्ञो विजितेन्द्रियः।कृतज्ञो धर्मशीलश्च स राजा तिष्ठते चिरम्।।।।

apramattaś ca yo rājā sarvajño vijitendriyaḥ | kṛtajño dharmaśīlaś ca sa rājā tiṣṭhate ciram ||

พระราชาผู้ดำรงราชอำนาจยืนนาน คือผู้ไม่ประมาท มีปัญญารอบรู้ ชนะอินทรีย์ รู้คุณ และมั่นคงในธรรมจริยา

अप्रमत्तःvigilant
अप्रमत्तः:
विशेषण (to कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-प्रमत्त (प्रातिपदिक)
Formनञ्-युक्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; modifies राजा
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
यःwho
यः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Relative pronoun
राजाking
राजा:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
सर्वज्ञःall-knowing
सर्वज्ञः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसर्व-ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formसमास: सर्वं जानाति (उपपद-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विजितेन्द्रियःhaving conquered the senses
विजितेन्द्रियः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootविजित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formसमास: विजितानि इन्द्रियाणि यस्य (बहुव्रीहि-प्रायः; परम्परया तत्पुरुष/बहुव्रीहि); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतज्ञःgrateful
कृतज्ञः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootकृत-ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formसमास: कृतं जानाति (उपपद-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धर्मशीलःvirtuous, of righteous conduct
धर्मशीलः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootधर्म-शील (प्रातिपदिक)
Formसमास: धर्मे शीलं यस्य/धर्मशीलः (तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
सःthat (such a one)
सः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Demonstrative pronoun
राजाking
राजा:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition
तिष्ठतेstands/continues (to reign)
तिष्ठते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
चिरम्for a long time
चिरम्:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: for long)

Lustful and greedy, you are addicted to vulgar pleasures. People will not respect you like the fire on the crematorium.

Ś
Śūrpaṇakhā
R
Rāvaṇa
R
rājā (king)

FAQs

Sustained rule rests on dharmic character: vigilance, sense-control, gratitude, and informed judgment protect both truth (satya) and public welfare.

Śūrpaṇakhā lists the virtues of ideal kingship while implicitly contrasting them with Rāvaṇa’s deficiencies.

Apramāda (non-negligence) joined with vijitendriyatā (sense-mastery) and dharmaśīlatā (righteous disposition).