Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

शूर्पणखाया रावणं प्रति नीत्युपदेशः

Surpanakha’s Political Admonition to Ravana

शुष्कैः काष्ठैर्भवेत्कार्यं लोष्टैरपि च पांसुभिः।न तु स्थानात्परिभ्रष्टैः कार्यं स्याद्वसुधाधिपैः।।।।

śuṣkaiḥ kāṣṭhair bhavet kāryaṃ loṣṭair api ca pāṃsubhiḥ | na tu sthānāt paribhraṣṭaiḥ kāryaṃ syād vasudhādhipaiḥ ||

แม้ไม้แห้ง ก้อนดิน หรือฝุ่นผงก็ยังพอมีประโยชน์ได้บ้าง; แต่พระราชาผู้ตกจากฐานะของตน ย่อมไร้ประโยชน์ต่อกิจการทั้งปวง

शुष्कैःwith dry
शुष्कैः:
विशेषण (to करण)
TypeAdjective
Rootशुष्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; Instrumental plural, काष्ठैः इति विशेषण
काष्ठैःwith pieces of wood
काष्ठैः:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootकाष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; Instrumental plural
भवेत्may be, could be
भवेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कार्यम्use, purpose, work (some utility)
कार्यम्:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
लोष्टैःwith clods (of earth)
लोष्टैः:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootलोष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; Instrumental plural
अपिeven
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयबोधक अव्यय (also/even)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
पांसुभिःwith dust
पांसुभिः:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootपांसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; Instrumental plural
not
:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधबोधक अव्यय
तुbut
तु:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषबोधक अव्यय (but)
स्थानात्from (one's) position
स्थानात्:
अपादान (Apādāna)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; Ablative singular
परिभ्रष्टैःby those fallen/deprived
परिभ्रष्टैः:
विशेषण (to करण)
TypeAdjective
Rootपरि-भ्रंश्/भ्रश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; Instrumental plural, वसुधाधिपैः इति विशेषण
कार्यम्use, purpose
कार्यम्:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्यात्would be
स्यात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वसुधाधिपैःby kings
वसुधाधिपैः:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootवसुधा-अधिप (प्रातिपदिक)
Formसमास: वसुधायाः अधिपः (षष्ठी-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; Instrumental plural

Like a piece of cloth that is worn and discarded, like garlands put on and crushed, a king dislodged from the kingdom is worthless even if he is capable.

K
King (vasudhādhipa)

FAQs

Office and legitimacy matter in rajadharma: losing rightful station through misrule makes even a capable person ineffective for protecting and ordering society.

The speaker uses a practical analogy to stress the stakes of governance: downfall strips a ruler of functional value and authority.

Steadiness in duty and conduct: preserving one’s rightful position through dharmic rule.