Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अरण्यकाण्डे एकोनत्रिंशः सर्गः

Sarga 29: Rama’s Admonition to Khara and the Shattering of the Mace

लोभात्पापानि कुर्वाणः कामाद्वा यो न बुध्यते।भ्रष्टः पश्यति तस्यान्तं ब्राह्मणी करकादिव।।।।

lobhāt pāpāni kurvāṇaḥ kāmād vā yo na budhyate |

bhraṣṭaḥ paśyati tasyāntaṃ brāhmaṇī karakād iva ||

ผู้ใดเพราะความโลภหรือกามราคะ กระทำบาปโดยไม่รู้ผิดรู้ชอบ ผู้นั้นย่อมพินาศและถึงความดับสิ้นในที่สุด—ดุจจิ้งจกกลืนเม็ดลูกเห็บ

लोभात्from greed/out of greed
लोभात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ (cause)
पापानिsins/evil deeds
पापानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
कुर्वाणःdoing/committing
कुर्वाणः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य विशेषणम्
कामात्from desire/passion
कामात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; हेतौ
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive)
यःwho/one who
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धि-प्रातिपदिक (relative pronoun)
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
बुध्यतेunderstands/realizes
बुध्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
भ्रष्टःruined/fallen
भ्रष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभ्रष्ट (प्रातिपदिक; √भ्रंश्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (fallen/ruined)
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपश्/दृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तस्यof him/his
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अन्तम्end/destruction
अन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ब्राह्मणीa female lizard (brāhmaṇī)
ब्राह्मणी:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootब्राह्मणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान-भूत (as comparator)
करकात्from a hailstone
करकात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootकरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अपादान (source)
इवlike/as
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक

Whoever commits sinful deeds out of greed or passion and without realisation will be ruined at the end like a lizard that eats hailstone (and dies).

FAQs

Dharma here is moral discernment (buddhi) restraining lobha (greed) and kāma (passion). Acting without such awareness leads inevitably to self-destruction.

A hermitage-based admonition is being delivered to a rākṣasa, warning that sinful violence and indulgence carry an inevitable end-result.

Moral clarity and self-control—choosing restraint and right understanding over impulse-driven wrongdoing.