Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

अरण्यकाण्डे एकोनत्रिंशः सर्गः

Sarga 29: Rama’s Admonition to Khara and the Shattering of the Mace

कर्म लोकविरुद्धं तु कुर्वाणं क्षणदाचर।तीक्ष्णं सर्वजनो हन्ति सर्पं दुष्टमिवागतम्।।।।

karma lokaviruddhaṃ tu kurvāṇaṃ kṣaṇadācara | tīkṣṇaṃ sarvajano hanti sarpaṃ duṣṭam ivāgatam ||

โอ้ผู้ท่องราตรี ผู้ใดกระทำกรรมขัดต่อธรรมแห่งโลก ผู้นั้นย่อมถูกชนทั้งหลายลงโทษอย่างรุนแรง ดุจงูพิษร้ายที่เลื้อยเข้ามาใกล้

कर्मdeed/action
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
लोकविरुद्धम्contrary to the world/people
लोकविरुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootलोक (प्रातिपदिक) + विरुद्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य विरुद्धम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
कुर्वाणम्doing/committing
कुर्वाणम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘क्षणदाचर’ इत्यस्य विशेषणम्
क्षणदाचरO night-ranger (rākṣasa)
क्षणदाचर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootक्षणद (प्रातिपदिक) + आचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षणदानाम् आचरः)
तीक्ष्णम्fierce/terrible
तीक्ष्णम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सर्पम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सर्वजनःall people/everyone
सर्वजनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (सर्वः जनः)
हन्तिkills/strikes down
हन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्पम्a serpent
सर्पम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दुष्टम्wicked/cruel
दुष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सर्पम्’ इत्यस्य विशेषणम्
इवlike/as
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative particle)
आगतम्come/arrived
आगतम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सर्पम्’ इत्यस्य विशेषणम् (आगतः = come/arrived)

Just like lord Yama, holding a noose of death is alone enough to destroy the threeworlds, I am alone sufficient to take away your life in war, a mace in hand.

R
Rāma
K
Khara

FAQs

Actions that violate dharma and harm the community invite collective resistance and inevitable punishment.

In the lead-up to battle, Rāma rebukes Khara for adharma, comparing such danger to a deadly serpent near at hand.

Rāma’s protective kingship-ethic: he positions himself as upholding public safety and righteousness.