Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

खरस्य क्रोधः — शूर्पणखावृत्तान्तकथनम्

Khara’s Wrath and Śūrpaṇakhā’s Report

अद्याहं मार्गणैः प्राणानादास्ये जीवितान्तकैः।सलिले क्षीरमासक्तं निष्पिबन्निव सारसः।।।।

adyāhaṃ mārgaṇaiḥ prāṇān ādāsye jīvitāntakaiḥ | salile kṣīram āsaktaṃ niṣpibann iva sārasaḥ ||

ในวันนี้ ข้าจะพรากชีวิตของมันด้วยลูกศรปลิดชีพ เปรียบเสมือนหงส์ที่แยกดื่มแต่น้ำนมจากน้ำที่เจือปนอยู่

अद्यtoday, now
अद्य:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
मार्गणैःwith arrows
मार्गणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमार्गण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Instrumental plural)
प्राणान्life-breaths, lives
प्राणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आदास्येI will take away
आदास्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ+√दा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: आ
जीवित-अन्तकैःlife-ending
जीवित-अन्तकैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootजीवित (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: जीवितस्य अन्तकाः (ending life); पुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (of arrows)
सलिलेin water
सलिले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आसक्तम्mixed/attached (to water)
आसक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआसक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; आ+√सञ्ज् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of milk)
निष्पिबन्drinking out
निष्पिबन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनिस्+√पा (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्ग: निस्; उपमानक्रियापद
इवlike
इव:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (comparative particle)
सारसःa swan/crane (sārasa)
सारसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसारस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पक्षिवाचक

Just as the swan drinks only milk from water (mixed with milk), my arrows will (unerringly) drain the life from the enemy's body right now.

R
Rāma (implicit as speaker)
S
sārasa (swan/crane as simile)

FAQs

Dharma here is decisive protection: when faced with adharma, a righteous guardian acts swiftly and precisely to neutralize harm.

Rāma announces immediate, unerring action—his arrows will directly reach the opponent’s life-force, expressed through a well-known simile of discernment.

Precision joined with resolve—controlled strength rather than uncontrolled violence.