Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

पञ्चवटी-निवासः

Settlement at Pañcavaṭī and Construction of the Hermitage

सुप्रीतस्तेन वाक्येन लक्ष्मणस्य महात्मनः।विमृशन्रोचयामास देशं सर्वगुणान्वितम्।।।।

suprītaḥ tena vākyena lakṣmaṇasya mahātmanaḥ |

vimṛśan rocayāmāsa deśaṃ sarva-guṇānvitam ||

เมื่อทรงพอพระทัยถ้อยคำของพระลักษมณ์ผู้มีจิตมหาใหญ่ พระรามจึงใคร่ครวญ แล้วทรงเลือกสถานที่ซึ่งพรั่งพร้อมด้วยคุณงามความดีทั้งปวง

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रुचिरम्beautiful
रुचिरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootrucira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् देशम्
आक्रम्यhaving entered/occupied
आक्रम्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā-kram (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), अर्थः: आक्रमणं कृत्वा/अधिष्ठाय (having entered/occupied)
देशम्place
देशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आश्रम-कर्मणिfor the work of the hermitage
आश्रम-कर्मणि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक) + karman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः: आश्रमस्य कर्म (work of building the hermitage); अर्थे: ‘आश्रमकर्मणि’ = for the hermitage-work
हस्तौ(both) hands
हस्तौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
गृहीत्वाhaving taken hold
गृहीत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootgrah (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), अर्थः: गृहीतं कृत्वा (having taken/held)
हस्तेनwith (his) hand
हस्तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सौमित्रिम्Saumitri (Lakshmana)
सौमित्रिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaumitri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलुङ्-लकार (aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Having been thus instructed by Rama, Lakshmana said with folded palms in the presence of Sita:

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma includes wise discernment: Rāma does not act impulsively but deliberates and chooses what supports righteous living.

After Lakṣmaṇa’s pledge of obedience, Rāma evaluates and selects a suitable place for their hermitage.

Rāma’s thoughtful decision-making and capacity to lead with calm judgment.