Next Verse

Shloka 1

पञ्चवटी-निर्देशः

Agastya Directs Rama to Panchavati

राम प्रीतोऽस्मि भद्रं ते परितुष्टोऽस्मि लक्ष्मण।अभिवादयितुं यन्मां प्राप्तौ स्थ स्सह सीतया।।।।

rāma prīto ’smi bhadraṃ te parituṣṭo ’smi lakṣmaṇa | abhivādayituṃ yan māṃ prāptau sthaḥ saha sītayā ||

“พระราม เราพอใจในท่าน ขอความสวัสดีจงมีแก่ท่าน และพระลักษมณ์ เราก็ยินดีเช่นกัน เพราะท่านทั้งสองได้มาพร้อมนางสีดาเพื่อถวายบังคมแก่เรา”

रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; भावे/कर्तरि: 'pleased'
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
भद्रम्well-being/good fortune
भद्रम्:
Karma (कर्म; object of implied 'be')
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थे (benedictive usage)
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी (4th/6th), एकवचन; सर्वनाम; अत्र आशीर्वादे चतुर्थी (to you)
परितुष्टःfully satisfied
परितुष्टः:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपरि-तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; 'fully satisfied'
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन
लक्ष्मणO Lakṣmaṇa
लक्ष्मण:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन
अभिवादयितुम्to pay respects
अभिवादयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive of purpose)
TypeVerb
Rootअभि-वाद् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): 'to salute/pay reverence'
यत्since/that
यत्:
Hetu (हेतु/Causal connector)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक अव्यय/यत्-शब्दः; हेत्वर्थे (since/that)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
प्राप्तौ(you two) have come
प्राप्तौ:
Visheshana (विशेषण/Predicate)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; क्त-प्रत्ययान्त; 'having come' (you two)
स्थःyou two are
स्थः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यमपुरुष (2nd person), द्विवचन; 'you two are'
सहwith
सह:
Sahartha (सहार्थ/Accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारक अव्यय (with)
सीतयाwith Sītā
सीतया:
Sahakari (सहकारी/Companion)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

O Rama ,I am pleased. I wish you well. I am glad that both of you have come here with Sita to pay respect to me.

A
Agastya
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sītā

FAQs

Mutual dharma of respect: visitors honor the sage, and the sage responds with blessing and gracious acceptance.

Agastya directly greets Rāma and Lakṣmaṇa, expressing joy that they have come with Sītā to pay respects.

Courtesy and benevolence: Agastya’s welcoming speech models righteous hospitality and goodwill.