Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

अगस्त्याश्रमप्रवेशः तथा दिव्यायुधप्रदानम्

Entry into Agastya’s Hermitage and the Gift of Divine Weapons

इदं दिव्यं महच्चापं हेमरत्नविभूषितम्।।3.12.32।। वैष्णवं पुरुषव्याघ्र निर्मितं विश्वकर्मणा। अमोघस्सूर्यसङ्काशो ब्रह्मदत्तश्शरोत्तमः।।3.12.33।।

idaṃ divyaṃ mahac cāpaṃ hema-ratna-vibhūṣitam | vaiṣṇavaṃ puruṣa-vyāghra nirmitaṃ viśvakarmaṇā | amoghaḥ sūrya-saṅkāśo brahma-dattaḥ śarottamaḥ ||

โอ้ผู้เป็นเสือท่ามกลางมนุษย์ คันศรทิพย์อันยิ่งใหญ่นี้ ประดับด้วยทองและรัตนะ เป็นของพระวิษณุและวิศวกรรมันเป็นผู้สร้าง; และลูกศรอันเลิศนี้—ไม่เคยพลาดเป้า สว่างดุจสุริยัน—เป็นสิ่งที่พระพรหมประทาน

इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
महत्great
महत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
चापम्bow
चापम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootचाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हेमरत्नविभूषितम्adorned with gold and gems
हेमरत्नविभूषितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootहेम-रत्न-विभूषित (कृदन्त; वि-भूष् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; (हेमरत्नैः विभूषितम्)
वैष्णवम्Vaiṣṇava (of Viṣṇu)
वैष्णवम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
पुरुषव्याघ्रO tiger among men
पुरुषव्याघ्र:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootपुरुष-व्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन; (पुरुषाणां व्याघ्रः)
निर्मितम्made
निर्मितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootनि-मा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
विश्वकर्मणाby Viśvakarman
विश्वकर्मणा:
Karana (करण/Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अमोघःunfailing
अमोघः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअमोघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सूर्यसङ्काशःsun-like in brilliance
सूर्यसङ्काशः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसूर्य-सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सूर्य इव सङ्काशः)
ब्रह्मदत्तःgiven by Brahmā
ब्रह्मदत्तः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootब्रह्म-दत्त (कृदन्त; दा धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (ब्रह्मणा दत्तः)
शरोत्तमःbest arrow
शरोत्तमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशर-उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

These two quivers filled fully with sharp inexhaustible arrows, shining like flames of fire and this sword adorned with gold and this big silver sheath were given to me by Indra.

A
Agastya
R
Rāma
V
Viṣṇu
V
Viśvakarman
B
Brahmā
D
divine bow (Vaiṣṇava bow)
D
divine arrow (Brahmadatta)

FAQs

Dharma-guided strength: the verse reiterates that righteous authority may be supported by divinely sanctioned means.

A repeated/continued presentation of the same weapon-description (as transmitted in this Southern Recension input), emphasizing provenance and potency.

Trustworthiness and steadiness—Rāma is treated as one who will not misuse unfailing power.