Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

अगस्त्याश्रमप्रवेशः तथा दिव्यायुधप्रदानम्

Entry into Agastya’s Hermitage and the Gift of Divine Weapons

इदं दिव्यं महच्चापं हेमरत्नविभूषितम्।।।।वैष्णवं पुरुषव्याघ्र निर्मितं विश्वकर्मणा।अमोघस्सूर्यसङ्काशो ब्रह्मदत्तश्शरोत्तमः।।।।

idaṃ divyaṃ mahac cāpaṃ hema-ratna-vibhūṣitam | vaiṣṇavaṃ puruṣa-vyāghra nirmitaṃ viśvakarmaṇā | amoghaḥ sūrya-saṅkāśo brahma-dattaḥ śarottamaḥ ||

โอ้พยัคฆบุรุษ ผู้เป็นเสือท่ามกลางมนุษย์ นี่คือคันศรทิพย์อันยิ่งใหญ่ ประดับด้วยทองและรัตนะ เป็นของพระวิษณุ สร้างโดยวิศวกรรมัน และนี่คือลูกศรอันประเสริฐ ไม่เคยพลาดเป้า สว่างดุจสุริยัน เป็นพรที่พระพรหมประทาน

इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (चापम्)
महत्great
महत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
चापम्bow
चापम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootचाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
हेमरत्नविभूषितम्adorned with gold and gems
हेमरत्नविभूषितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootहेम-रत्न-विभूषित (कृदन्त; वि-भूष् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; तृतीया-तत्पुरुषभावः (हेमरत्नैः विभूषितम् = adorned with gold and gems)
वैष्णवम्belonging to Viṣṇu
वैष्णवम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (चापम्)
पुरुषव्याघ्रO tiger among men
पुरुषव्याघ्र:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootपुरुष-व्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुरुषाणां व्याघ्रः)
निर्मितम्made
निर्मितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootनि-मा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (made/constructed)
विश्वकर्मणाby Viśvakarman
विश्वकर्मणा:
Karana (करण/Agent-instrument; by whom)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अमोघःunfailing
अमोघः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअमोघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (शरोत्तमः)
सूर्यसङ्काशःsun-bright
सूर्यसङ्काशः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसूर्य-सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः (सूर्य इव सङ्काशः = sun-like)
ब्रह्मदत्तःgiven by Brahmā
ब्रह्मदत्तः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootब्रह्म-दत्त (कृदन्त; दा धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणा दत्तः = given by Brahmā)
शरोत्तमःbest arrow
शरोत्तमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशर-उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शराणाम् उत्तमः)

O best among men this divine bow studded with gold and gems belongs to Visnu and designed by Visvakarma. This excellent, unfailing arrow, bright like the Sun, was given to me by Brahma.

A
Agastya
R
Rāma
V
Viṣṇu
V
Viśvakarman
B
Brahmā
D
divine bow (Vaiṣṇava bow)
D
divine arrow (Brahmadatta)

FAQs

Power is sanctified when aligned with dharma: divine weapons are introduced as instruments for righteous protection, not personal aggression.

Agastya begins presenting sacred weaponry to Rāma, identifying their divine provenance and reliability.

Rāma’s fitness to bear divine arms responsibly; Agastya’s role as a dharmic guide who equips righteousness.