Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Glorification of the Yamunā (Yamuna Mahatmya) and Prayāga’s Step-by-Step Aśvamedha Merit

अश्वमेधस्तु बहुभिः सुकृतैः प्राप्यते इह । एतन्मे संशयं ब्रूहि परं कौतूहलं हि मे

aśvamedhastu bahubhiḥ sukṛtaiḥ prāpyate iha | etanme saṃśayaṃ brūhi paraṃ kautūhalaṃ hi me

ยัญอัศวเมธาในโลกนี้ย่อมบรรลุได้ด้วยกุศลกรรมมากมายเท่านั้น โปรดคลี่คลายความสงสัยของข้าพเจ้าเถิด เพราะความใคร่รู้ของข้าพเจ้ามีอย่างยิ่ง

अश्वमेधःAśvamedha sacrifice
अश्वमेधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्वमेध (प्रातिपदिक: अश्व + मेध)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut; indeed
तु:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/emphatic particle)
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; विशेषण (qualifying सुकृतैः)
सुकृतैःby good deeds/merits
सुकृतैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसुकृत (प्रातिपदिक: सु + कृत)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
प्राप्यतेis attained
प्राप्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मेmy / for me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
परम्great; supreme
परम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying कौतूहलम्)
कौतूहलम्curiosity
कौतूहलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
हिindeed; for
हि:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (causal/emphatic particle)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

Unspecified questioner (a disciple/interlocutor addressing a teacher in the dialogue context)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: अश्वमेधस्तु = अश्वमेधः + तु; एतन्मे = एतत् + मे

FAQs

It states that performing or attaining the fruit of the Aśvamedha is not casual—it requires the accumulation of many good deeds (sukṛta).

It models respectful inquiry: the speaker openly admits doubt and asks the teacher to clarify out of sincere curiosity.

Major religious acts are grounded in sustained virtue; extraordinary rites are portrayed as the culmination of consistent ethical and meritorious living.