Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

The Greatness of Kāśī (Avimukta): Pilgrimage Calendar, Yātrā-Dharma, and the Network of Śiva-Liṅgas

उदकुंभास्तु दातव्या मिष्टान्नेन समन्विताः । फलपुष्पसमोपेता वस्त्रैः संछादिताः शुभाः ॥ १२ ॥

udakuṃbhāstu dātavyā miṣṭānnena samanvitāḥ | phalapuṣpasamopetā vastraiḥ saṃchāditāḥ śubhāḥ || 12 ||

พึงถวายหม้อน้ำเป็นทาน พร้อมอาหารหวาน มีผลไม้และดอกไม้ประกอบ และคลุมด้วยผ้าสิริมงคล

उद-कुम्भाःwater-pots
उद-कुम्भाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक) + कुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (उदकस्य कुम्भाः = water-pots)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधसूचक (particle: indeed/but)
दातव्याःshould be given
दातव्याः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formकृदन्त (तव्यत्/gerundive: to be given); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विधेय-भाव (obligatory)
मिष्ट-अन्नेनwith sweet food
मिष्ट-अन्नेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमिष्ट (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (मिष्टम् अन्नम्)
समन्विताःaccompanied/endowed
समन्विताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle: endowed/combined); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; उदकुम्भाः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
फल-पुष्प-समोपेताःprovided with fruits and flowers
फल-पुष्प-समोपेताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootफल (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + सम्-उप-इ (धातु) + क्त
Formबहुपद-समासः; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (फलैः पुष्पैः च समोपेताः = accompanied with fruits and flowers)
वस्त्रैःwith cloths/garments
वस्त्रैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन
संछादिताःcovered
संछादिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootछद् (धातु) + सम् (उपसर्ग) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (covered); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; उदकुम्भाः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
शुभाःauspicious
शुभाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (auspicious)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

It teaches tirtha-centered dana: offering a complete, auspicious gift (water-pot with food, fruits, flowers, and cloth) to generate puṇya by supporting life, hospitality, and sacred giving.

Though framed as charity, the act becomes bhakti when performed as an offering to the Lord through service to devotees and guests—giving with śubha-bhāva (pure, reverent intention).

It reflects Kalpa (ritual procedure): specifying the proper constituents and auspicious presentation of a donation (dāna-vidhi), especially relevant to tirtha observances.