Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

Saṃdhyāvalī-ākhyāna

Mohinī-parīkṣā; Dvādaśī-vrata-mahattva

योंऽगीकरोति तत्पूजां ग्रहीष्यामि वरानने । तच्छ्रुत्वा वृद्धविप्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदा ॥ ५० ॥

yoṃ'gīkaroti tatpūjāṃ grahīṣyāmi varānane | tacchrutvā vṛddhaviprasya vākyaṃ vākyaviśāradā || 50 ||

“โอ้ผู้มีพักตร์งาม ผู้ใดยอมรับการบูชานั้น ข้าพเจ้าก็จะรับด้วย” ครั้นได้ฟังถ้อยคำของพราหมณ์ชรา นางผู้ชำนาญวาจาจึงตอบสนอง

यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-सूचकः (relative pronoun)
अङ्गीकरोतिaccepts
अङ्गीकरोति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअङ्गी + कृ (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; ‘accepts’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘पूजाम्’ इत्यस्य विशेषणम्
पूजाम्worship/honoring
पूजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ग्रहीष्यामिI will accept
ग्रहीष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः—‘वरम् आननम् यस्याः/या’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘that (speech)’
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), अर्थः—‘having heard’
वृद्धविप्रस्यof the aged brāhmaṇa
वृद्धविप्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृद्ध + विप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; कर्मधारयः—‘वृद्धः विप्रः’
वाक्यम्statement/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
वाक्यविशारदाskilled in speech
वाक्यविशारदा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवाक्य + विशारद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘वाक्येषु विशारदा’; विशेषणम् (स्त्री)

Narrator (Purāṇic narrative voice; dialogue reported between an aged brāhmaṇa and a lady)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

B
Brāhmaṇa (vṛddha-vipra)
V
Varānanā (a lady addressed as 'fair-faced')

FAQs

It highlights that ritual worship (pūjā) becomes spiritually efficacious through conscious assent (aṅgīkāra) and proper reception—showing dharma as intention-backed action rather than mere formality.

By stressing acceptance and sincere receiving of worship, it implies bhakti is relational and intentional: an offering bears fruit when offered and accepted with clarity, respect, and right understanding within the sacred narrative setting.

Vyākaraṇa/Nirukta-style precision in terms like aṅgīkāra (assent) and grahaṇa (receiving) underlines ritual semantics—how specific verbal commitments define the validity and transfer of a pūjā act.