Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 69

The Exposition of the Maheśa Mantra

Mahēśa-mantra-prakāśana

प्रतिष्ठा कथिता पश्चात्तृतीया स्यात्प्रचोदयात् । निवृत्तिस्तत्परा सर्वा प्रणवाद्या नमोन्विता ॥ ६९ ॥

pratiṣṭhā kathitā paścāttṛtīyā syātpracodayāt | nivṛttistatparā sarvā praṇavādyā namonvitā || 69 ||

เมื่ออธิบายพิธีประดิษฐาน (ประติษฐา) แล้ว บทลำดับที่สามพึงใช้คำว่า “ประโจทยาต์ (pracodayāt)” เพื่อให้ทรงเร้าให้ก้าวหน้า. นิวฤตติทั้งปวงตั้งอยู่ในพระปรมัตถ์นั้น; บทนี้เริ่มด้วยปรณวะ “โอม” และประกอบด้วย “นะมะห์”.

प्रतिष्ठाestablishment / stability
प्रतिष्ठा:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कथिताis stated
कथिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (afterwards)
तृतीयाthe third (one)
तृतीया:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक
स्यात्may be / should be
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
प्रचोदयात्may (he) impel / inspire
प्रचोदयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-चुद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
निवृत्तिःcessation / withdrawal
निवृत्तिः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootनिवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्पराdevoted to that
तत्परा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतत्-पर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्मिन् परा)
सर्वाall / entire
सर्वा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रणवाद्याbeginning with praṇava (Oṃ)
प्रणवाद्या:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रणव-आद्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रणवः आदिः यस्याः)
नमोन्विताaccompanied by ‘namaḥ’
नमोन्विता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनमः-अन्वित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नमसा अन्विता)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

O
Om (Praṇava)

FAQs

It links ritual correctness (pratiṣṭhā and prescribed recitation) with the inner aim of nivṛtti—turning the mind away from worldly momentum and toward the Supreme, using Oṁ and namaḥ as the devotional frame.

By prescribing practice “beginning with praṇava and accompanied by namaḥ,” it emphasizes reverent surrender and remembrance—core bhakti attitudes—while directing all practice to be tat-parā (centered on the Supreme).

It reflects mantra-vidhi and ritual sequencing—how specific steps/formulas (like the ‘third’ recitation and the pracodayāt function) are applied after pratiṣṭhā, aligning technical procedure with the goal of liberation.