Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 137

The Exposition of the Maheśa Mantra

Mahēśa-mantra-prakāśana

जलजैः स्थलजैः पुष्पैरामोदिभिरलंकृते । आद्यैः शुकाद्यैर्मुनिभिरजस्रसुखसेविते ॥ १३७ ॥

jalajaiḥ sthalajaiḥ puṣpairāmodibhiralaṃkṛte | ādyaiḥ śukādyairmunibhirajasrasukhasevite || 137 ||

สถานที่นั้นประดับด้วยดอกไม้หอมทั้งที่เกิดในน้ำและบนบก และเหล่าฤๅษีดั้งเดิม—เช่นศุกะเป็นต้น—เสวยสุขอย่างไม่ขาดสาย ณ ที่นั้น

jalajaiḥwith water-born (flowers)
jalajaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootjalaja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (as qualifying puṣpaiḥ), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
sthalajaiḥwith land-born (flowers)
sthalajaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootsthalaja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (as qualifying puṣpaiḥ), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
puṣpaiḥwith flowers
puṣpaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootpuṣpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
āmodibhiḥfragrant
āmodibhiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootāmodin (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (as qualifying puṣpaiḥ), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; āmodin = ‘fragrant’
alaṃkṛteadorned
alaṃkṛte:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootalaṃ√kṛ (धातु) → alaṃkṛta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
ādyaiḥby the foremost
ādyaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootādya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
śuka-ādyaiḥwith Śuka and others
śuka-ādyaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootśuka (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (śukaḥ ādiḥ yeṣām)
munibhiḥby sages
munibhiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
ajasra-sukha-seviteresorted to with unceasing happiness
ajasra-sukha-sevite:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootajasra (प्रातिपदिक) + sukha (प्रातिपदिक) + √sev (धातु) → sevita (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) ‘sevita’, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ajasraṃ sukhaṃ; tena sevitaṃ)

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta (peace)

Secondary Rasa: bhakti (devotion)

S
Shuka

FAQs

The verse portrays an ideal sacred realm—pure, fragrant, and sanctified by the constant presence of realized sages—implying that such rishi-sevita places naturally support serenity, tapas, and liberation-oriented contemplation.

By emphasizing a space continually graced by great sages like Śuka, the verse points to the bhakti principle of satsanga: proximity to saintly devotees and holy environments intensifies remembrance of the Divine and stabilizes devotional practice.

Indirectly, it highlights the Vedanga ideal of a proper adhikara and setting for study—quiet, pure, and rishi-associated—supporting disciplines like Śikṣā (recitation), Vyākaraṇa (grammar), and Kalpa (ritual procedure) through conducive ambience and learned company.