Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 139

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

बर्हिबर्हिकृतापीडां तच्छत्रां तत्पताकिनीम् । गुंजागुणलसद्वक्षः कुचकुंकुममंडलाम् ॥ १३९ ॥

barhibarhikṛtāpīḍāṃ tacchatrāṃ tatpatākinīm | guṃjāguṇalasadvakṣaḥ kucakuṃkumamaṃḍalām || 139 ||

นางสวมอาภีฑะที่ทำจากขนนกยูง มีฉัตรและธงปักรายล้อม; อกสว่างด้วยสายลูกปัดกุญชา และที่ถันมีวงกุมกุมประทับอยู่

बर्हि-बर्हि-कृत-आपीडाम्wearing a headdress made of peacock plumes
बर्हि-बर्हि-कृत-आपीडाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootबर्हि (प्रातिपदिक) + बर्हि (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ, क्त) + आपीड (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषसमासः (बर्हिभ्यां कृतः आपीडः यस्याः)
तत्-छत्राम्with that parasol
तत्-छत्राम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + छत्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (तस्य छत्रा/that parasol)
तत्-पताकिनीम्bearing that banner/flag
तत्-पताकिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पताकिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (तस्य पताका अस्याः/that-bannered)
गुञ्जा-गुण-लसत्-वक्षःwhose chest shines with a guñjā-garland/cord
गुञ्जा-गुण-लसत्-वक्षः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुञ्जा (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + लसत् (कृदन्त; √लस्, शतृ) + वक्षस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमासः; (यस्य वक्षः गुञ्जागुणेन लसत्); प्रातिपदिकरूपेण स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (देवीं विशेषयति)
कुच-कुङ्कुम-मण्डलाम्with saffron marks/circles on the breasts
कुच-कुङ्कुम-मण्डलाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकुच (प्रातिपदिक) + कुङ्कुम (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (कुचेषु कुङ्कुमस्य मण्डलम्)

Sanatkumara (teaching Narada in narrative dialogue)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shringara

N
Narada

FAQs

The verse uses sacred ornamentation (crown, parasol, banners, auspicious marks) to signal divine/royal auspiciousness (śrī-lakṣaṇa), directing the mind toward reverence and devotional contemplation rather than mere physical description.

By detailing visible symbols of sanctity and majesty, it supports bhakti through dhyāna (devotional visualization): devotees focus on auspicious attributes and signs, which steadies attention and deepens श्रद्धा (faith).

It reflects applied śikṣā/śabda-sensitivity and ritual aesthetics used in pūjā and dhyāna—recognizing auspicious markers, materials (guñjā beads, kuṅkuma), and ceremonial insignia (chatra, patākā) as part of traditional liturgical and iconographic knowledge.