Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 118

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

कोणेषु त्रिषु संपूज्या ब्राहृयाद्याः शक्तयो बहिः । आदित्याद्यास्ततः पूज्या उषादिसहिताः क्रमात् ॥ ११८ ॥

koṇeṣu triṣu saṃpūjyā brāhṛyādyāḥ śaktayo bahiḥ | ādityādyāstataḥ pūjyā uṣādisahitāḥ kramāt || 118 ||

ในมุมทั้งสาม พึงบูชาศักติที่เริ่มด้วย ‘พราหมี’ ณ ด้านนอก แล้วจึงบูชาตามลำดับเหล่าเทพที่เริ่มด้วย ‘อาทิตยะ’ พร้อมด้วย ‘อุษา’ และหมู่อื่น ๆ โดยครรลองพิธี।

कोणेषुin the corners
कोणेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
त्रिषुin the three
त्रिषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषण—कोणेषु
संपूज्याःare to be worshipped fully
संपूज्याः:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + पूज् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण; यत्-प्रत्ययान्त/तव्यत्-भाव (gerundive: “to be worshipped”)
ब्राह्मी-आद्याः(the powers) beginning with Brāhmī
ब्राह्मी-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मी (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—“ब्राह्मी-प्रभृतयः”
शक्तयःpowers/energies
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
बहिःoutside
बहिः:
Desha (देश/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: outside)
आदित्य-आद्याः(the powers) beginning with Āditya
आदित्य-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—“आदित्य-प्रभृतयः”
ततःthereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादान-प्राय (adverb: thereafter/from there)
पूज्याःare to be worshipped
पूज्याः:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: “to be worshipped”)
उषा-आदि-सहिताःaccompanied by Uṣā and others
उषा-आदि-सहिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउषा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + सहित (कृदन्त; सह् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—“उषादिभिः सहिताः” (accompanied by Uṣā etc.)
क्रमात्in sequence
क्रमात्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययभावे तृतीया/पञ्चमी-प्राय (adverbial instrumental/ablative): “in order, successively”

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

B
Brāhmī
Ś
Śaktis (Mātṛkās)
Ā
Āditya
U
Uṣā

FAQs

It emphasizes that worship is not only devotion but also correct sacred order—placing Śaktis and solar divinities in their proper directions so the rite becomes harmonized and complete.

Bhakti here is expressed through disciplined reverence: honoring divine energies (Śaktis) and luminous deities (Āditya, Uṣā) in an ordered sequence, showing attentive devotion through correct practice.

Ritual science of arrangement—directional placement (koṇa), outer/inner positioning (bahiḥ), and sequential procedure (kramāt), reflecting technical liturgical method akin to kalpa-style guidance.