Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 141

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

यथेप्सितं वरं दत्वा साधकाय कपीश्वरः । वरं लब्ध्वा साधकंद्रो विहरेदात्मनः सुखैः ॥ १४१ ॥

yathepsitaṃ varaṃ datvā sādhakāya kapīśvaraḥ | varaṃ labdhvā sādhakaṃdro viharedātmanaḥ sukhaiḥ || 141 ||

กปีศวรประทานพรตามที่สาธกปรารถนา; ครั้นได้พรแล้ว สาธกผู้ประเสริฐย่อมรื่นรมย์อยู่ในสุขแห่งอาตมันของตน.

यथा-ईप्सितम्as desired
यथा-ईप्सितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा (अव्यय) + ईप्सित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः ‘यथा’ + विशेषणम् (qualifying ‘वरम्’)
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दत्वाhaving granted
दत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) अव्यय; ‘having given’
साधकायto the practitioner
साधकाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसाधक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
कपि-ईश्वरःthe lord of monkeys (Hanumān)
कपि-ईश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘कपीनाम् ईश्वरः’
वरम्the boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) अव्यय; ‘having obtained’
साधक-इन्द्रःthe foremost practitioner
साधक-इन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसाधक + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः/कर्मधारयार्थः ‘साधकानाम् इन्द्रः’ = best among practitioners
विहरेत्should enjoy/roam
विहरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + हृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
सुखैःwith pleasures
सुखैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

Narada (narrating within the Narada Purana’s Vedanga/technical narrative context)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

K
Kapishvara (Hanuman)
S
Sadhaka (practitioner)

FAQs

It highlights anugraha (divine favor): when a sādhaka’s discipline is fulfilled, the deity grants the desired boon, after which the sādhaka abides in inner contentment (ātmika-sukha).

By portraying Kapīśvara’s compassionate granting of a boon, it implies that sincere devotion and service attract grace; the fruit is not only an external boon but also inward joy and peace.

The verse reflects the applied outcome of mantra-sādhana (a technical discipline aligned with Vedanga-oriented practice): successful observance leads to siddhi/vara-prāpti and steadiness in inner wellbeing.