Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 8

Hayagrīva-pūjā-vyākhyāna

Worship Procedure and Mantra-Siddhi of Hayagrīva

पायसान्नैः प्रजुहुयाद्दध्यन्नेन यथाविधि । चन्द्रांते कल्पिते पीठे पूर्वोक्तें पूजयेच्च तम् ॥ ८ ॥

pāyasānnaiḥ prajuhuyāddadhyannena yathāvidhi | candrāṃte kalpite pīṭhe pūrvokteṃ pūjayecca tam || 8 ||

พึงถวายอาหุติด้วยข้าวหวาน (ปายสะ) และตามพิธีด้วยข้าวคลุกนมเปรี้ยวด้วย แล้วบนที่นั่งซึ่งจัดไว้ ณ ปลายลวดลายจันทร์เสี้ยวตามที่กล่าวก่อน จึงบูชาเทพองค์นั้น।

पायस-अन्नैःwith rice-food mixed with payasa
पायस-अन्नैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; तत्पुरुष (पायसयुक्तैः अन्नैः)
प्र-जुहुयात्should offer into the fire
प्र-जुहुयात्:
Vidhi/Kriya (विधि/क्रिया)
TypeVerb
Root√हु (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: प्र-
दधि-अन्नेनwith curd-rice
दधि-अन्नेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष (दधियुक्तेन अन्नेन)
यथा-विधिaccording to rule
यथा-विधि:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (क्रियाविशेषण)
चन्द्र-अन्तेat the end of the (moon-)disk
चन्द्र-अन्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष (चन्द्रस्य अन्ते)
कल्पितेprepared
कल्पिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकल्पित (कृदन्त; √कॢप्/√कल्प् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘prepared/arranged’ (पीठे इति विशेषण)
पीठेon the pedestal/seat
पीठे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
पूर्व-उक्तेpreviously mentioned
पूर्व-उक्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त; √वच् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पूर्वं उक्ते)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Vidhi/Kriya (विधि/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तम्him/that (deity)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

It emphasizes disciplined, rule-based worship: specific sacred foods are offered in homa, and the deity is honored on a properly prepared seat, showing that inner devotion is supported by precise ritual order.

Bhakti is expressed through careful service—offering sanctified food (naivedya/havis) and performing worship exactly as taught, reflecting reverence, attentiveness, and fidelity to the guru-text’s instructions.

Kalpa (ritual science) is central: it details the correct materials for oblations and the proper placement/arrangement of the worship-seat within a prescribed lunar (candra) layout.