Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 61

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

दलाग्रेषु समभ्यर्च्यास्त्वष्टौ सूर्यादिका ग्रहाः । आदित्यभूसुतबुधमंददेवेज्यराहवः ॥ ६१ ॥

dalāgreṣu samabhyarcyāstvaṣṭau sūryādikā grahāḥ | ādityabhūsutabudhamaṃdadevejyarāhavaḥ || 61 ||

ที่ปลายใบในพิธี ควรบูชาอัษฏเคราะห์เริ่มด้วยสุริยะตามแบบแผน คือ อาทิตยะ(สุริยะ), ภูสุตะ(อังคาร), พุธ, มันทะ(เสาร์), เทเวชยะ(พฤหัสบดี) และราหู

दल-अग्रेषुon the tips of petals/leaves
दल-अग्रेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootदल (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; ‘दलानाम् अग्रेषु’ (on the tips of petals/leaves)
समभ्यर्च्याःworthy of worship
समभ्यर्च्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + अभि + अर्च्य (कृदन्त; √अर्च् धातु, यत्/ण्यत्)
Form(पुंलिङ्गे) प्रथमा, बहुवचन; अर्च्य (gerundive): ‘पूजनीयाः’
त्वष्टौTvaṣṭṛ (the divine artisan)
त्वष्टौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (वैदिक/पुराण-प्रयोगे नाम)
सूर्य-आदिकाःbeginning with Sūrya
सूर्य-आदिकाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सूर्यः आदिः येषाम्’ (beginning with Sūrya)
ग्रहाःplanets/grahas
ग्रहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
आदित्य-भू-सुत-बुध-मन्द-देवेज्य-राहवःSun, Mars, Mercury, Saturn, Jupiter, and Rāhu
आदित्य-भू-सुत-बुध-मन्द-देवेज्य-राहवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक) + भू (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक) + बुध (प्रातिपदिक) + मन्द (प्रातिपदिक) + देवेज्य (प्रातिपदिक) + राहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्व-समासः (समाहार/इतरेतर): आदित्यः (Sun), भूसुतः (Mars), बुधः (Mercury), मन्दः (Saturn), देवेज्यः (Jupiter), राहुः (Rāhu) — collectively named

Narada (teaching in a Vedanga/ritual-astrology context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

A
Aditya (Surya)
B
Bhūsuta (Mangala/Mars)
B
Budha (Mercury)
M
Manda (Shani/Saturn)
D
Devejya (Brihaspati/Jupiter)
R
Rahu

FAQs

It frames graha-arcana (planetary propitiation) as a disciplined ritual act—placing worship at specific points (leaf-tips) to harmonize subtle astral influences with dharmic practice.

While technical in tone, it reflects bhakti through ordered worship (arcana) and reverence toward cosmic powers, treating them as worship-worthy forces within a sacred, rule-governed rite.

Jyotiṣa-Vedāṅga is implied: the identification of grahas and their ritual worship method (arcana with specific placement), used for remedial and harmonizing purposes in Vedic ceremonies.