Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 130

Devapūjā-krama: Ārghya-saṃskāra, Maṇḍala–Nyāsa, Mudrā-pradarśana, Āvaraṇa-arcana, Homa, Japa, and Kṣamāpaṇa

आतुरी कथिता ह्येषा सोतिक्यथ निगद्यते । सूतकं द्विविधं प्रोक्तं जाताख्यं मृतसंज्ञकम् ॥ १३० ॥

āturī kathitā hyeṣā sotikyatha nigadyate | sūtakaṃ dvividhaṃ proktaṃ jātākhyaṃ mṛtasaṃjñakam || 130 ||

ภาวะนี้กล่าวว่าเป็น ‘อาตุรี’ และเรียกอีกอย่างว่า ‘โสติกา’ ส่วน ‘สูตกะ’ (มลทินพิธีกรรม) กล่าวว่ามีสองประเภท คือ สูตกะแห่งการเกิด และสูตกะแห่งความตาย

आतुरीthe āturī (woman in childbirth/distress)
आतुरी:
Karta (कर्ता) / Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootआतुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन; ‘आतुरी’ = a woman in distress/parturient (context: childbirth impurity)
कथिताis said/has been stated
कथिता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय भूतकृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
एषाthis
एषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
सोतिकी(as) sotikī (parturient woman)
सोतिकी:
Karta (कर्ता) / Predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootसोतिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; synonym of āturī (woman after delivery)
अथalso/then
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; ‘also/then’
निगद्यतेis called/said
निगद्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-गद् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग (is called/ is spoken of)
सूतकम्sūtaka (impurity period)
सूतकम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूतक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; here subject (प्रथमा)
द्विविधम्twofold
द्विविधम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास: द्विगु (twofold)
प्रोक्तम्is declared
प्रोक्तम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय भूतकृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘is declared’
जात-आख्यम्called ‘jāta’ (birth-related)
जात-आख्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त-प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास: तत्पुरुष (जातम् आख्यं यस्य = called ‘birth-related’)
मृत-संज्ञकम्termed ‘mṛta’ (death-related)
मृत-संज्ञकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + संज्ञक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास: तत्पुरुष (मृत-संज्ञा यस्य = termed ‘death-related’)

Sanatkumara (teaching Narada in a dharma/vedāṅga-ritual context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

It frames sūtaka (aśauca) as a regulated, dharma-based discipline: by recognizing and observing purity boundaries after birth and death, one protects the sanctity of mantra, worship, and household rites.

While not directly teaching bhakti, it supports devotional practice by clarifying when ritual worship and sacred duties should be paused or modified due to sūtaka, so devotion is maintained with proper scriptural conduct.

It highlights smārta/gṛhya procedural knowledge—classifying impurity into birth-related (jāta) and death-related (mṛta)—a key practical framework used for determining eligibility for rites, recitation, and worship.